تازا ترين
  • ن ليگ طرفان شهباز شريف جي گرفتاري خلاف احتجاج جو اعلان: شهباز شريف کي ڀاءُ سان وفاداري جي سزا ملي: مريم نواز*
  • *لاهور هاءِ ڪورٽ ۾ مني لانڊرنگ ڪيس ۾ ضمانت درخواست تي ٻڌڻي دوران اپوزيشن ليڊر شهباز شريف پيش*
  • *نوري آباد سانحي جي وڌيڪ ٻن زخمين دم ڏئي ڇڏيو*فوتين جِي سڃاڻپ لاءِ ڊي اين اي نمونا وٺڻ بعد لاش ايڌي سرد خاني منتقل*
  • *ميگا مني لانڊرنگ ريفرنس ۾ اڳوڻي صدر آصف زرداري، فريال ٽالپر، عبدالغني مجيد ۽ ٻين جوابدارن تي فرد جرم لاڳو*

The Metamorphosis (منجھ روپيت) …. فرانز ڪافڪا جي ناول جو جائزو … دريا خان شنباڻي

اسان جي اردو توڙي سنڌي ادب ۽ اديبن ۾ فرانز ڪافڪا جو نالو ڪنهن به طرح اڻ ٻڌل ناهي. ڪافڪا ادب جي دنيا خاص طور تي ناول جي دنيا جو بين الاقوامي نالو آھي.فرانز ڪافڪا 3 جولاءِ 1883ع ۾ پراگ چيڪو سلوواڪيا ۾ پيدا ٿيو، پيءُ جو نالو برمين ڪافڪا ۽ ماءُ جو نالو جوليا لووي آھي. ڪافڪا چيڪ Czech زبان جو لفظ آھي جنهن جي لغوي معني’ ڪانءُ يا ننڍڙو پکي جيڪو ڪاڪا ڪندو آھي. ڪافڪا 3 جون 1924ع ۾ فوت ٿيو. ڪافڪا جو هي ناول The Metamorphosis جنهن جي لفظي معني’ ته “ڪايا پلٽ” آھي پر مترجم هن ناول جو نالو “منجهھ روپيت” رکيو ۽ ڪنهن حساب سان هي نالو به Metamorphosis سان ئي جڙيل آھي. هي ناول گهر جي چئن ڀاتين تي مشتمل آھي ۽ هن ناول جو مُک ڪردار گريگر آھي جيڪو پنهنجي پيءُ ماءُ جو نوجوان پٽ ۽ هڪ سترهن سالن جي گريٽ نالي نوجوان ڀيڻ جو به ڀاءُ آھي. گريگر جو خاندان غريب خاندان آھي جنهن ۾ گريگر سموري گهر لاءِ ڪمائيندڙ ۽ آخري سهارو هوندو آھي. گريگر ڪنهن ڪمپني ۾ مُشقت وارو ڪم (مزدوري) ڪندو آھي. هڪ ڏينهن اوچتو صبح جي وقت هو پنهنجي جسم ۾ عجيب قسم جي تبديلي محسوس ڪري ٿو ۽ جڏھن هو پنهنجي بستري تان اٿڻ چاهي ٿو ته هو اٿي ڪونه ٿو سگهي ۽ جڏھن مٿان پيل چادر هٽائي ڏسي ٿو ته هن جون ڄنگهون صفا سنهڙيون هجن ٿيون ۽ انهن ۾ سور به محسوس ڪري ٿو ۽ گريگر قدرتي يا مافوق الفطرتي طور انسان مان تبديل ٿي هڪ ڪيڙو (ماڪوڙو) بڻجي وڃي ٿو ۽ هن ناول جو نالو به تڏھن The Metamorphosis رکيو ويو آھي جنهن جي معني’ به اها ئي ٿئي ٿي ته هو هڪ انسان مان جاندار جون علامتون ۽ تبديلي محسوس ڪري ٿو. اهڙي تبديلي کان پوءِ گريگر ڪنهن انسان جيان سوچي ۽ محسوس ته ڪري سگهي ٿو پر هو پيرن سان هلڻ بجاءِ ريڙھيون پائڻ لڳي ٿو.
ان کان پوءِ هو پنهنجي ڪمري مان نڪرڻ ۽ ڪم تي وڃڻ لاءِ به ڪوشش ڪري ٿو پر ناڪام ٿو وڃي ۽ رڙھي سڙهي دروازي تائين به مس ٿو پهچي ۽ ڪافي تڪليف ٿو محسوس ڪري. سندس اهڙي روپ ۽ گريگر جي اهڙي قسم جي تبديلي ۽ ڪمزوري کي ڏسندي سندس خاندان به ڏک ۾ وڪوڙجي وڃي ٿو.
گريگر پاڻ کي مڪمل طور تي ڪمري تائين محدود ڪري ڇڏي ٿو، نه ته ڪجھه کائي ٿو نه پيئي ٿو، بيڊ تي سمهڻ بدران هو بيڊ جي هيٺان ليٽي ٿو. سندس ڀيڻ جنهن کي هو پيارو هجي ٿو ان لاءِ کاڌو پيتو به کڻي ايندي آھي پر هو پاڻ کي ظاهر ڪرڻ بجاءِ ڪڏھن بيڊ جي هيٺان ته ڪڏھن الماڙي جي پويان پنهنجي مٿان چادر ڍڪي لڪائڻ جي ڪوشش ڪندو آھي ۽ سندس ڀيڻ کاڌ خوراڪ جون شيون رکي هلي ويندي آھي پر هو تمام گهٽ کائيندو آھي. گريگر جي اهڙي پوزيشن تي سندس والد بظاهر ته گھٽ ڳڻتي هيٺ هوندو آھي پر سندس ماءُ جيڪا دم ڪشي واري بيماري ۾ ورتل آھي ۽ سندس ڀيڻ گريٽ سي ٻئي گريگر جي اهڙي حالت تي ڳوڙھا ڳاڙينديون آھن. جيئن ته سندن گذارو يا کاڌ خوراڪ جو سمورو ذمو گريگر جي ڪمائي تي هوندو هيو سو گريگر ته انسان مان ڦري هڪ ريڙھيون پائيندڙ جاندار جو روپ اختيار ڪيو سو هاڻ سندس خاندان جو گذارو تنگ ٿيڻ لڳو. ان تنگي سبب هنن گهر جون ڪجهھ واڌاريون شيون به وڪيون ۽ پوءِ پنهنجا ڳهھ ڳٺا به وڪيائون. گريگر جي حالت به بدستور ساڳي ئي رهي ۽ هاڻ گريگر مان به تنگي محسوس ٿيڻ لڳي. گڏوگڏ گريگر به ڏينهون ڏينهن ڪمزور ٿيڻ لڳو ۽ هڪ ڏينهن نيٺ ڪمري جي دري وٽ گريگر مئل حالت ۾ ملي ٿو، سندس گذاري وڃڻ تي نه ته خاندان کي ڪو وڏو غم ٿيو نه ئي ڪا خوشي ٿي!!

This entry was posted in Rachna. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *