تازا ترين
  • *احمد پور ويجهو 14 ورهين جي نينگري نگھت ڌيءُ امان الله وسطڙو مبينا طور اغوا: ٽن ڄڻن صبر علي، شڪر علي ۽ منٺار وسطڙو خلاف اين سي داخل*
  • *سڪرنڊ ۾ پاڙيسري جو وڪيل رياض احمد عرف راجا تي قاتلاڻو حملو، نازڪ حالت ۾ نوابشاهه ريفر*
  • *سيوهڻ زيادتي ڪيس: عدالتي اجازت بعد جاچ ٽيم ڊي ايس پي کاڻوٺ علي شير خاصخيلي جي سربراهي ۾ معطل سول جج امتياز ڀٽو جي چئمبر جو معائنو ڪيو*
  • *ميرپورماٿيلو ۾ پرڻيل ناري جو گهر مان گولي لڳل لاش هٿ، شڪ جي بنياد تي مڙس گرفتار، وارثن واقعي کي آپگهات قرار ڏئي ڇڏيو * ميرپورماٿيلو: عورت شمائلا کي مٿي ۾ ڳولي لڳل آهي، جاچ ڪيون پيا: پوليس * ميرپورماٿيلو: ڀاڄائي گهرو اڻبڻت تان آپگهات ڪيو آهي: ڏير اسلام بوزدار *
  • *راڻيپور: ٻن ڀائرن شڪيل بروھي ۽ ظريف بروھي وچ ۾ جهيڙي دوران فائرنگ: 17 سالن جو نوجوان شڪيل بروھي مارجي ويو، ظريف بروھي مرڻينگ*
  • *ڪراچي: ڊي آءِ جي سکر اقبال دارا خلاف اي جي سنڌ کي رپورٽ پيش ڪندڙ انسپيڪٽر کي شوڪاز نوٽيس جاري، 7 ڏينهن ۾ وضاحت طلب * ڪراچي: اوهان جونيئر آهيو، ڪنهن سينيئر خلاف ڪيئن ٿا انڪوائري رپورٽ جمع ڪرائي سگهو؟ نوٽيس *
  • *حيدرآباد/ڄامشورو: 15 ڏينهن کان گم ڄاڻايل مهراڻ يونيورسٽي جي شاگرد جو حيدرآباد ويجهو لاش هٿ، وارثن کي دوستن تي شڪ * حيدرآباد/ڄامشورو: شاگرد فتح راجپوت جو لاش اڪرم واهه مان هٿ آيو، پوسٽ مارٽم بعد وارثن حوالي * حيدرآباد/ڄامشورو: پٽ دوست جي دعوت تي ڪوٽڙي ويو هو، شڪ آهي ته دوستن کيس قتل ڪيو: شير سومار *
  • *ڪراچي: آءِ جي سنڌ ڪليم امام اسلام آباد طلب: سڀاڻي وزيراعظم عمران خان کي بريفنگ ڏيندو*
  • *اسلام آباد: سنڌ ۾ اتحادين کي اعتراض: آءِ جي لاءِ سنڌ سرڪار کان نوان نالا طلب * اسلام آباد: آءِ جي تبديليءَ وارومامرو وفاقي ڪابينا جي ايجنڊا مان خارج: وڏي وزير سان ڳالهين جو ٽاسڪ گورنر حوالي *
  • *لاڙڪاڻي ۾ چوري ٿيل 3 ڪلو سون مان 31 تولا متاثر دڪاندار کي واپس: ايس ايس پي لاڙڪاڻو مسعود بنگش اهو نه ٻڌايو ته سون ڪٿان هٿ ڪيو * لاڙڪاڻو: 31 تولا سون سوڌو چوري ٿيل ٻيو سامان ملي ويو آهي: دڪاندار عبدالله شيخ *
  • *مون خلاف سازش ٿي آهي، سولائيءَ سان وڃڻ واروناهيان: آءِ جي سنڌ*
  • *هالا ڀرسان 7 ڄڻڻ جي قتل جو ڪيس داخل: جوابدار ڌُر گهر خالي ڪري فرار*
  • *پشاور ڀرسان مسجد جو امام مبينا طور 14 ورهين جي ڇوڪري کي اغوا ڪري ويو*
  • *ريل سڙڻ جي واقعي بعد 19 ماڻهن خلاف ڪارروائي ڪئي(شيخ رشيد) وڏن خلاف ڪارروائي ڪڏهن ٿيندي:چيف جسٽس*
  • *سرڪلر ريلوي ٽريڪ جي بحالي لاءِ وڌيڪ وقت نه ڏنو ويندو:سپريم ڪورٽ*

موهن جي دڙي جا آثار سم ۽ ڪلر سبب ڀرڻ لڳا: بچاءَ لاءِ فنڊ موجود، ڪم نه ٿيا

ڊي ڪي، منير، ايچ آر، وي ايچ اينڊ ايس ايرياز، اسٽوپا سميت کوٽيل ۽ اڻ کوٽيل آثار ڀرڻ لڳا

اسيمبلي هال ۽ فرسٽ اسٽريٽ جي ديوار به ڪمزور، برساتي پاڻي آثار ميسارڻ لڳو

باڊهه (رپورٽ: وحيد ڳاهو) سنڌ جي 5 هزار سال پراڻي ثقافتي تهذيب موهن جو دڙو جي وارثي نه ٿي، موسمي تبديلين ۽ سنڌو درياءَ جي زير زمين پاڻي جي اثر ۽ سم ۽ ڪلر ۾ واڌ سبب تاريخي آثار تباهه ٿي رهيا آهن، سم ۽ ڪلر روڪڻ لاءِ جوڙيل سم نالو غير فعال، وڻ پوکڻ وارو منصوبو به هلي نه سگهيو. ان سلسلي ۾ موهن جو دڙو تي سم ۽ ڪلر سبب ڊي ڪي ايريا، منير ايريا، ايچ آر ايريا، وي ايچ اينڊ ايس ايريا، اسٽوپا، گريٽ باٿ سميت کوٽائي توڙي اڻ کوٽائي ٿيل آثار ڀري رهيا آهن، جڏهن ته ڀتيون پڻ ڪمزور ٿي ڊهي رهيون آهن. آرڪيالاجي کاتي طرفان آثارن کي بچائڻ لاءِ ترقياتي ڪمن، بيوٽيفڪيشن ۽ قديمي آثارن کي مختلف خطرن کان بچائڻ لاءِ ڪيل ڪوششون فقط تجربا ئي ثابت ٿيا آهن. وڌندڙ ڪلر سبب ڊي ڪي ايريا جي اسيمبلي هال ۽ فرسٽ اسٽريٽ جي تاريخي ديوار پڻ ڪمزور ٿيڻ ڪري تباهه ٿي رهي آهي. ڊرينيج سسٽم نه هئڻ ڪري برساتي پاڻي پڻ آثارن کي تمام گهڻو نقصان پهچائڻ لڳو، واضح رهي ته1991 ۾ برساتن دوران 90 تاريخي ديوارون ڊهي پٽ پئجي ويون هيون. ٻئي طرف مختلف ايرياز ۾ 30 سالن کان وڌيڪ عرصي تائين قديم ڀتين کي بچائڻ جو ڪم نه ٿيڻ ڪري هڪ اندازي موجب 500 کان وڌيڪ اهڙيون ڀتيون آهن جيڪي مرمت نه ٿيڻ ۽ زهريلي لوڻياٺ سبب ڳري ڀري زمين تان وجود ئي وڃائي چڪيون آهن ئي طرف موهن جو دڙو تي سم ۽ ڪلر جي خاتمي ۽ گرائونڊ واٽر پريشر کي ڪنٽرول ڪرڻ لاءِ جوڙيل سم نالو پڻ فنڊز نه هئڻ ڪري ڪيترن ئي سالن کان بند پيل آهي، جڏهن ته ماهرن پاران سم ۽ ڪلر جي خاتمي لاءِ وڻ پوکڻ وارو منصوبو پڻ ڪامياب ٿي نه سگهيو. موهن جو دڙو جي آثارن کي اصل شڪل ۾ برقرار رکڻ جي آڙ ۾ ڪيتريون ئي ڀتيون ڊاهي پٽ ڪيون ويون آهن. موهن جو دڙو تي پاڻي نيڪاسي جو درست نظام نه هئڻ ڪري برسات دوران 10کان 50 ملي ميٽر پاڻي آثارن ۾ بيهي ٿو، هن جديد سائنس ۽ ٽيڪنالاجيءَ واري دور ۾ اهو جمع ٿيل پاڻي نيڪال ڪرڻ جو ڪوبه بهتر نظام ڪونهي، اهو پاڻي مزدورن جي مدد سان بالٽين ذريعي ڪڍرايو وڃي ٿو، اهو پاڻي ڪنهن ويجهڙائي واري جاءِ تي هارڻ سبب هيٺائين وارا علائقا ڊي ڪي ايريا جي اي، بي، سي، ڊي ايريا، وي ايچ ايس ايريا سخت متاثر ٿي رهيا آهن ۽ برساتي پاڻي آثارن ۾ بيهي ٿو. سنڌو درياءَ ۽ دادو ڪئنال جي وچ ۾ هئڻ ڪري زير زمين پاڻي جي پريشر سبب آثارن ۾ سم ۽ ڪلر ۾ واڌ ۽ پسگردائي ۾ وفاقي توڙي صوبائي حڪومتن جي منع باوجود ساريالو فصل ڪرڻ سبب پڻ آثارن کي سخت نقصان رسي رهيو آهي. ان حوالي سان علائقي جي سياسي، سماجي ڌرين ، وس وارن حڪومتي ادارن، تاريخي ماڳن جي بچاءَ لاءِ ڪم ڪندڙ سمورين تنظيمن ۽ عوام کي التجا ڪئي آهي ته، هر ماڻهو پنهنجو ڪردار ادا ڪري، سنڌ جي هن عظيم تاريخي ماڳ کي تباهه ٿيڻ کان بچايو وڃي.



Bookmark the permalink.