تازا ترين
  • *وزير اعظم جي درخواست تي وفاق جي نمائندگي جو فيصلو ڪيو: فروغ نسيم *جسٽس فائز عيسيٰ ريفرنس ڪيس ۾ وفاق جي نمائندگي ڪندس: فروغ نسيم *بطور وزير قانون مون عهدي تان استعيفيٰ ڏني آهي: فروغ نسيم *منهنجي دل ۾ عدليا جي لاءِ عزت ۽ قانون جي پاسداري آهي: فروغ نسيم*
  • *ڀرياسٽي ۽ ڀرپاسي ۾ رولو ڪتن 8 ڄڻن کي ڏاڙهي وڌو *ٽن عورتن سميت 8 زخمين کي اسپتال منتقل ڪيو ويو*
  • *دادو ۾ نوجوان ناري جي ڪورونا ٽيسٽ رپورٽ پازيٽو اچي وئي *ڊاڪٽر رشيد قريشي جي پنجن گهرڀاتين سميت 16 ڄڻن جي رپورٽ نيگيٽو اچي وئي *
  • * وڏي وزير سيد مراد علي شاهه سان ورلڊ هيلٿ آرگنائيزيشن جي ڪنٽري ڊائريڪٽر جي ملاقات *ملاقات دوران صحت واري وزير عذرا پيچوهو، پرنسپال سيڪريٽري ۽ ٻيا به شريڪ *اسان وٽ ڪورونا جي حوالي سان روزانو 6600 ٽيسٽ ڪرڻ جي گنجائش آهي: وڏو وزير *شهري ٽيسٽ ڪرائڻ ۾ ايترو سهڪار نه ڪري رهيا آهن، جيترو ڪرڻ گهرجي: مراد علي شاهه *
  • ڪوٽڙي ۾ وڌيڪ هڪ ڄڻي کي ڪورونا جي تصديق، متاثرن جو انگ 24 ٿي ويو *22مان هڪ ڄڻي جي ڪورونا ٽيسٽ رپورٽ پازيٽو اچي وئي * ڪورونا متاثر کي گهر ۾ ئي آئيسولٽ ڪيو ويندو: ڊي ايڇ او *
  • *قاضي احمد ۾ ڌارين کي جعلي ڊوميسائيل جاري ڪرڻ خلاف احتجاجي ريلي ڪڍي وئي *مختلف سياسي سماجي قومپرست تنظيمن جي اڳواڻن ۽ شهرين پاران ريلي ڪڍي وئي *
  • *سنجهورو: ڪشمير بارڊر تي دل جي دوري سبب فوت ٿيل فوجي جوان جو مڙهه ڳوٺ پهچايو ويو *فوجي جوان ڪاشف جٽ جو مڙھ مظفر آباد کان سندس اباڻي ڳوٺ 23 چڪ پهچايو ويو *
  • *سانگهڙ ۾ ڪورونا متاثر فوڪل پرسن جي ٻيهر ٽيسٽ رپورٽ پازيٽو اچي وئي *ڪورونا متاثر ڊاڪٽر شبير چنا جي ٻيهر ٽيسٽ رپورٽ پازيٽو اچي وئي *
  • *ڪنڊيارو شهر جي محبت ديرو ناڪي وٽ پئٽرول ڀرائڻ دوران چنگچي کي باهه لڳي وئي *مالڪ ٽپو ڏئي پاڻ کي بچايو، شهرين پهچي باهه وسائي ورتي، چنگچي سڙي وئي*
  • *ڊکڻ ويجهو پوليس جي ٽن مقتولن جا جوابدار گرفتار ڪرڻ لاءِ ڳوٺن تي چڙهائي، 2 گهر ۽ اوطاق ڊاهي پٽ*
  • *عمرڪوٽ: مسمات بشرا خاصخيلي کي تذليل ۽ تشدد جو نشانو بڻائڻ وارو معاملو *عمرڪوٽ: پوليس گذريل ڏينهن 3 جوابدارن کي گرفتار ڪرڻ کانپوءِ اڄ ميڊيڪل لاءِ اسپتال آندو *جوابدارن عرس کاڙت، قيوم کاڙت ۽ ربنواز کوسي جو ڊي اين اي ڪرايو ويو: پوليس *عورت ٿاڻي تي پهچي جوابدارن تي تشدد ۽ زيادتي ڪرڻ جو الزام هنيو هو: پوليس *
  • * اسلام آباد: احتساب عدالت ۾ راجا پرويز اشرف جي نيب ريفرنس ۾ بريت واري درخواست *رينٽل پاور ڪرپشن ڪيس جي فيصلي جي لاءِ 25 جون جي تاريخ مقرر *
  • *لاڙڪاڻي جي چانڊڪا اسپتال جي آءِ سي يو وارڊ ۾ داخل 70 ورهين جو مريض فوت *لاڙڪاڻو : گذريل ٽن ڏينهن کان سيد گلزار شاھ آءِ سي يو وارڊ ۾ وينٽيليٽر تي هو*
  • *سکر: سنڌ بار ڪائونسل جي سڏ تي هاءِ ڪورٽ، سيشن ڪورٽ ۽ ماتحت عدالتن ۾ عدالتي ڪارروائين جو بائيڪاٽ *ميرپور ماٿيلو ۾ وڪيل گل فيروز ڪلوڙ کي گرفتار ڪرڻ خلاف وڪيل برادري طرفان مظاهرا *
  • *ڪراچي جهاز سانحو: سڙي زخمي ٿيل نينگري سول اسپتال ۾ زخمن جا تاب نه سهندي فوت، 84 لاش سڃاڻپ بعد وارثن حوالي*

ڌرڻي مان مولانا کي ڇا ملندو؟

هن وقت پنڊي ۽ اسلام آباد جي حواسن تي ٻي ڪا اهڙي شيءِ طاري ناهي سواءِ مولانا فضل الرحمان جي. مولانا جي طرز سياست يا سندس نظرئي سان اختلاف پنهنجي جاءِ تي پر هن جيڪو سول-ملٽري لاڳاپن جي پيج جي مٿئين ڪُنڊ موڙي آهي، يا کانئس موڙائي وئي آهي تنهن کيس هاڻوڪي سياسي منظرنامي ۾ وڌيڪ Relevant بڻائي ڇڏيو آهي.
اسٽيبلشمينٽ بدلجندڙ عالمي ۽ علائقائي صورتحال جي تناظر ۾ پنهنجي ديرينه “سنگت” کان دوري اختيار ڪرڻ تي مجبور هئي، اهو ئي سبب هو جو 2018ع جي چونڊن جا نتيجا وڄ وانگر ساڄي ڌر مٿان ڪڙڪيا. جڏهن ته مولانا جي مجبوري اها هئي ته هن جي سياسي وجود ۽ جيئاپي جو سوال هو. هن کي جهڙي ريت ڪنهن ٻئي هٿان نه پر سياسي نابالغ خان حڪومت هٿان شڪست ڏياري وئي، تنهن تي کيس پي ٽي آءِ حڪومت کان وڌيڪ “ادارن” جي بي رُخيءَ جي شڪايت هئي، اهو ئي سبب هو جو جڏهن اسلام آباد ۾ آزادي مارچ جي پهرين ڏينهن مولانا خطاب ڪيو ته سندس مخاطب به “ادارا” ئي هئا ۽ هو انهن سان ئي ڳالهين جو خواهشمند هو، نه ڪي حڪومتي ڪايمٽيءَ سان. بعد جي ڏينهن ۾ مولانا پنهنجي ڌرڻي ۾ ماحول ۽ پنهنجي سياسي مطالبن جو محور اهڙو جوڙيو جنهن سان خان حڪومت ۽ خود وزيراعظم ڄڻ Irrelevant (غير متعلق) ٿي ويا آهن، اهو ئي سبب آهي جو حڪومتي ڪيمٽي زور لڳائڻ جي باوجود به مولانا کي قائل نه ڪري سگهي ۽ هاڻ ان جي اهميت علامتي بڻجي وئي آهي، هاڻ ميدان تي ٻه ڌريون آهن، هڪ مولانا فضل الرحمان ۽ ٻيو مذاڪرات ۾ “ادارن” جو سياسي چهرو “چوڌري برادران.” هاڻ اصل ۾ اهي ڳالهيون ٿي رهيون آهن، جن جي خواهش مولانا آزادي مارچ جي پهرين ڏينهن ڪئي هئي. مولانا اڳواٽ ئي واضح ڪري ڇڏيو هو ته هو “ادارن” سان ٽڪراءُ نٿو چاهي، هو ناراض ضرور آهي، ڪاوڙيل آهي پر ايترو جذباتي به ناهي، کيس اندازو آهي ته هو جيڪي ڪارڪن پاڻ سان گڏ وٺي آيو آهي، اهي جڏهن “ادارن” جي سامهون ٿي بيٺا ته پوءِ انجام ڇا ٿيندو؟ تنهنڪري ڊِي چوڪ ڏانهن چڙهائي مونکي نٿو لڳي ته ڪو مولانا جي ڪارڊس ۾ آهي.
هيل تائين مولانا سياسي طور تي گهڻو ڪجهه حاصل ڪري ورتو آهي، هڪ ته پنهنجي ووٽر/ پوئلڳن کي نئين سر منظم ڪرڻ ۾ ڪامياب ٿيو آهي، پنهنجي پارٽيءَ کي قومي ڌارا جي حيثيت ۽ پاڻ کي مک اپوزيشن اڳواڻ طور اُڀارڻ سميت پنهنجو سياسي اثر به وڌائي چڪو آهي، جيڪڏهن هو ان حالت ۾ واپس هليو وڃي تڏهن به اها مولانا جي هار نٿي چئي سگهجي، ڇاڪاڻ ته هن سان گڏ جيڪو ڪيڊر آهي، تنهن کي سوال ڪرڻ نه پر امير جي حڪم يا هدايت ملڻ جي تربيت مليل آهي، سو اهو هونئن به ساڻس گڏ هوندو، ٻين جي پرواهه مولانا کي به ڪانهي ته دنيا ڇا چوندي، ميڊيا تي ڪهڙا تبصرا ڪيا ويندا، وغيره. ها باقي هو پنهنجي مطالبن ۾ جيترو اڳتي وڌي ويو آهي، ان صورت ۾ هو ڪجهه نه ڪجهه حاصل ڪرڻ کانسواءِ نه اُٿندو، جو هو علامه طاهرالقادري ناهي. هن جا ڪارڪن پي ٽي آءِ جي ممي ڊيڊي ڪارڪنن جهڙا نازڪ نفيس نه پر سخت جان آهن، اهي اسلام آباد ۾ مسلسل برسات ۽ وڌندڙ ٿڌ باوجود کليل آسمان هيٺ ايندڙ حڪم تائين ايئن ئي ويٺل رهندا. تنهنڪري هاڻ هي معاملو حڪومت جي هٿ ۾ نه رهيو آهي، اها ته پهرين ڏينهن کان ان خيال جي هئي ته اهو “سليڪٽرن” جي مٿي جو سُور آهي، اهي ئي منهن ڏيندا ۽ هاڻ اهي ئي ڏئي رهيا آهن.
اسٽيبلشمينٽ جهڙي ريت پنهنجي “نظريهءِ تسلسل” واري حڪمت عمليءَ کي اڳتي وڌايو آهي ۽ موجوده حڪومت سان ملي سيٽ اپ جوڙيو آهي، تنهن ۾ ڪنهن به قسم جي مداخلت افورڊ نٿا ڪري سگهن. پارليامينٽ کان ميڊيا، نيب کان عدليه تائين جيڪو ماحول جوڙيو ويو آهي، اهو انهيءَ “نظريهءِ تسلسل” جي ئي پيداوار آهي.ان ڪري مونکي ڪو تعجب ڪونه ٿيندو جو مولانا وزيراعظم جي استعيفيٰ توڙي نين چونڊن جي مطالبي تان هٿ کڻي وڃي، ڇاڪاڻ ته موجوده سيٽ اپ ۾ اهي ٻئي آپشن اسٽيبلشمينٽ جي 10 سالا ويزن ۾ فٽ نٿا ٿين. پر مولانا فضل الرحمان، نهايت زيرڪ سياستدان آهي جنهن کي مذاڪرات ۾ کُٽائڻ ايترو سولو ناهي، اها مولانا کي به خبر آهي ته هن جيڪي پهريان ٻه مطالبا رکيا آهن، اصل ۾ اسٽيبلشمينٽ جي ڏکندڙ رڳ تي هٿ رکڻ برابر آهن پر هڪ هوشيار مذاڪرات ڪار جي اها ئي نشاني هوندي آهي ته هو پهرين پنهنجي بارگيننگ پوزيشن کي مضبوط بڻائيندو آهي، پوءِ مطالبن کي اهڙي ريت ترتيب ڏيندو آهي، جنهن سان اڳلي کان جيترو ٿي سگهي اوترو حاصل ڪجي. هن وقت مولانا وٽ وڃائڻ لاءِ ڪجهه به ڪونهي، ٻئي پاسي ڪيترائي اسٽيڪ آهن. مولانا جي هزارين ماڻهن سان موجودگي جيتري پُرامن ۽ شانت نظر اچي ٿي، اوتري ئي خطرناڪ پڻ آهي. ان جو اندازو هڪ ناتجربيڪار سياسي پارٽيءَ جي حڪومت کي ڪونهي، جيڪا ڪڏهن اهڙي چئلينج مان گذري ئي ڪونهي. هن حڪومت وٽ ته پارليامينٽ اندر ئي مخالف ڌر کي منهن ڏيڻ جي اهليت ڪونهي، هي ته هزارين ماڻهن جي هجوم کي منهن ڏيڻ جو معاملو آهي، تنهنڪري حڪومت جو ڪردار هن پوري صورتحال ۾ فقط نمائشي رهجي ويو آهي. ڪٿي آهي اهو گهرو وزير جيڪو پنجابي فلمن جي ولين وانگر بڙهڪ هڻي داٻا ڏيندو هو، ڪٿي آهن اهي وزير جيڪي مولانا جو مذاق اڏائي “ڌرتي تنگ” ڪرڻ جهڙا بيان ڏيندا هئا، انهن جو ڪردار پورو ٿي چڪو، هاڻ ڪهاڻي ۾ نوان ڪردار شامل ٿي چڪا آهن، جن جو حدف مولانا کي هيٺ لاهي گهر روانو ڪرڻ آهي. هن مارچ ۾ ٻيون سياسي ڌريون علامتي طور پنهنجو حصو وجهي ويٺيون آهن، جن جو ٽارگيٽ “ادارا” نه پر حڪومت آهي. کين خبر آهي ته اهي جنهن مشڪل ۾ آهن، تنهن ۾ مولانا جهڙو ايڊوينچر کين ڳچيءَ ۾ پئجي سگهي ٿو، انهن جون پنهنجين سياسي مجبوريون آهن ۽ مولانا ان ڳالهه کان واقف آهي.
هينئر جيڪي ٻه ڌريون آمهون سامهون آهن، فيس سيونگ ٻنهي کي گهربل آهي. ملڪ جنهن نموني معاشي بحران ۾ مبتلا آهي، سرحدن تي ڇڪتاڻ آهي، ايف اي ٽي ايف جو دٻاءُ آهي، تنهن ۾ اهو ممڪن ناهي ته هي ڌرڻو ڪو پي ٽي آءِ جي ڌرڻي وانگر 126 ڏينهن تائين جاري رهي. هن مارچ/ڌرڻي دوران نواز ليگ في الحال ڪجهه نه ڪجهه حاصل ڪري ورتو آهي. نواز شريف ۽ سندس ڌيءَ ضمانت تي آزاد ٿي چڪا آهن، نواز شريف جي پرڏيهه مان علاج ۽ مبينه ڊيل جي حوالي سان به خبرون گردش ۾ آهن. ان ڪري نواز ليگ جي مولانا جي مارچ ۾ فقط ٽوڪن شرڪت آهي. پ پ جي آصف زرداري کي جيتوڻيڪ نواز شريف وانگر ضمانت ناهي ملي پر پ پ مٿان هٿ في الحال هلڪو آهي، تنهنڪري پ پ چيئرمين به اسلام آباد ڇڏي مختلف شهرن ۾ مصروف آهي. رهجي ويو مولانا ته هن ڌرڻي مان ڪاميٽين، ڪميشنن کان علاوه بظاهر ڪجهه هڙ حاصل ٿيندي نظر نٿو اچي. پر هن ملڪ جا بنيادي سوال اتي ئي رهجي ويندا. عوام جي حقن جي نالي تي “عوامي تحريڪن” جي بي توقيري ۾ وڌيڪ اضافو ٿيندو، ماڻهن جي مايوسي وڌندي، نواز شريف جي ججز جي بحالي واري لانگ مارچ کان ويندي، علامه طاهرالقادري، عمران خان جي ڌرڻي ۽ هاڻوڪي مولانا جي آزادي مارچ تائين جا احتجاج جڏهن هن ملڪ جي بنيادي مسئلن کي ايڊريس ڪرڻ بدران مخصوص مفادن چوڌاري ڦرندا هجن ته پوءِ ماڻهن جي نااميدي فطري آهي. سياسي اڳواڻن جي ساک وڌيڪ زخمي ٿيندي، هن ملڪ جا موجود تضاد اتي جو اُتي رهندا. قومي تعميرِ نو کان ويندي هن ملڪ جي سڃاڻپ واري بحران ۽ سول- ملٽري لاڳاپن توڙي آئين جي سربلندي، جمهوريت جي آزادي ۽ خودمختياري، پارليامينٽ جي مضبوطي ديواني جي خواب جي مثل هوندا، هي سماج جنهن گهُٽ ۽ ٻوسٽ جو شڪار آهي، تنهن لاءِ ڪنهن تازي هوا جو جهوٽو وري به ممنوع ئي رهندو.

Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *