تازا ترين
  • *ٺل: ايس يو پي ڪارڪن قائم سرڪي قتل ڪيس جو مک جوابدار بلوچستان مان گرفتار * ٺل: پوليس اوستا محمد لڳ جڳهه تي ڇاپو هڻي ربنواز عرف ربو کي گرفتار ڪيو * ٺل: جوابدار کي بس اسٽيڊ کان وچ شهر مان گشت ڪرائي ٿاڻي تي آندو ويو *
  • * دادو اسپتال ۾ عورت شمشاد ڌي ارباب شاھه فوت: غفلت جو الزام: ڊاڪٽرن کي مبينا مارڪٽ *
  • *جيڪب آباد تعليم ۽ ناڻي کاتي جي 17 ملازمن خلاف ڪرپشن جا 18 ڪيس داخل * جيڪب آباد: اڳوڻو ڊي او صادق ڪٽوھر، جبار دايو، غزالا ٿھيم، شڪور، ٽي اي او قمر ٻرڙو نامزد * جيڪب آباد: ٺل جي موجوده ٽي اي او ٺل ياسمين، گل حسن انڙ، مرتضيٰ جکرو ۽ ٻيا جوابدار ڄاڻايل *
  • *سجاول اسپتال انتظاميا جو ايمبولينس ڏيڻ کان انڪار: نينگري 2ڪلاڪ تڙپندي رهي: عملو ٽهڪ ڏيندو رهيو! * سجاول: ڳوٺ نودو ٻارڻ واسي پورھيت اصغر ملاح جي 12 سالن جي مسڪان کي طبيعت خراب ٿيڻ ڪري اسپتال آندو ويو * سجاول: ڊاڪٽرن نينگري کي ٺيڪ قرار ڏنو، نينگري جي پيشاب جي نالي بند آهي: خانگي اسپتال جي رپورٽ *
  • *ڄامشورو: بجلي ڏيو ڪونه، مٿان وري ڳرا بِل ٿا موڪليو: ڄامشوري ۾ عورتون حيسڪو جي آزار خلاف رستن تي نڪري آيون * ڄامشورو: حيسڪو زيادتيون بند نه ڪيون ته انڊس هاءِ وي بند ڪنديون سين: مظاهرين *
  • هاڻي شاگردن کي استاد ۽ ڪلارڪ پاڻ امتحاني فارم ڀري ڏيندا*پرائمري ۾ شاگرد جو نالو ۽ پيدائشي تاريخ صحيح لکو: عدالت طرفان داخلا فارم ڀرڻ لاءِ مڪينزم جوڙڻ جو حڪم*
  • راڻا ثناءُ الله خلاف شاهدن جي زندگيءَ کي خطرو آهي: شهريار آفريدي طرفان منشيات ڪيس پنڊي منتقل ڪرڻ جو مطالبو*سياسي ڊرگ ڊيلرز ۾ هٿ وجهڻ تي اي اين ايف جو ميڊيا ٽرائل ڪيو ويو، شاهدن کي به ڌمڪيون ملي رهيون آهن: مملڪتي وزير*راڻا ثناءُ الله خلاف ثبوت ۽شاهديون موجود آهن، جيل ۾ روزانو بُنيادن تي ٽرائل جي اجازت ڏني وڃي: اسلام آباد ۾ ميڊيا سان ڳالهيون*
  • اسٽي باوجود ڪيفي سنڌ کي ڇو ڊاٺو؟ ڪي ايم سي جي انڪروچمينٽ انتظاميا کي توهين عدالت جا نوٽيسز جاري*سنڌ هاءِ ڪورٽ ڪي ايم سي اختيارين کان جواب طلب ڪري ورتو*
  • گُٽڪي ۽ مين پُڙي جي ڪاروبار خلاف ڪريڪ ڊائون جو اعلان*گهرو کاتي طرفان خوراڪ کاتي، فوڊ اٿارٽي ۽ آءِ جي سنڌ کي لکيل خط ۾ ڪريڪ ڊائون ڪرڻ جي هدايت ڪئي وئي*
  • ٺل جي ميڊيڪل سينٽر ۾ گئس نه ملڻ سبب 4 تازا ڄاول ٻارڙا فوت: وارثن جي احتجاج بعد سينٽر سيل: ڊاڪٽرز ۽ عملو فرار*ميڊيڪل سينٽر انتظاميا جي سنگين لاپرواهي واري مامري جي جاچ لاءِ ڪميٽي جوڙي وئي*
  • مردان ۾ زمين جي تڪرار تان فائرنگ، امڙ ۽ 3 ڀائرن سوڌو 5 ڄڻا قتل*

معيشت جو گهوٽالو سنگين ٿي رهيو آهي!

ملڪ ۾ معاشي صورتحال جي سنگيني ان انتها تي وڃي پهتي آهي جو واپارين ۽ ڪاروبارين جي هڪ وفد هڪ ڏينهن فوج جي سربراهه سان ۽ ٻئي ڏينهن تي وزيراعظم عمران خان سان تفصيلي ملاقاتون ڪري کين آگاهه ڪيو آهي ته معاشي معاملا هٿن مان نڪري رهيا آهن ۽ هنن لاءِ معيشت جو گاڏو ڌڪڻ مشڪل ٿي رهيو آهي. فوج جي سربراهه سان ملاقات ۾ ڪاروباري برادريءَ کيس دانهن ڏني ته حڪومت زباني خاطرين کان اڳتي نه ٿي وڌي ۽ سندس لفظ عمل ۾ تبديل نه ٿا ٿين. ٻئي ڏينهن تي واپارين جي وفد وزيراعظم سان ملاقات ڪئي، جنهن کين خاطري ڪرائي ته سندن شڪايتون ختم ڪيون وينديون ۽ نيب بابت سندن انومان ختم ڪيا ويندا. ساڳئي ڏينهن نيب جي چيئرمين به واپارين کي خاطري ڏيندڙ بيان جاري ڪيو ته هو ڪاروبار کي روڪڻ نه ٿو گهري. اهي سڀ خاطريون پنهنجي جاءِ تي پر تلخ حقيقت اها آهي ته ملڪي معيشت سنئين دڳ کان گهڻو ٿڙي وئي آهي، ان کي واپس دڳ تي رڳو خاطرين وارن بيانن سان نه ٿو آڻي سگهجي. هن وقت معيشت جا سمورا اهڃاڻ خراب حالت ۾ آهن، مهانگائي عوام جو رت سڪائي ڇڏيو آهي، مٿان حڪومت جي صلاحيت تان هر طبقي جو ويساهه کڄي چڪو آهي، ان جا قدم شين کي بهتر ڪرڻ طرف کڄندي نظر نه ٿا اچن. ويجهڙ وارن مهينن ۾ حڪومت جي معاشي پاليسين جا ڪهڙا نتيجا نڪتا آهن، ان جون ڪجهه جهلڪيون اسان کي اخباري خبرن ۾ نظر اچن ٿيون.
*ملڪ اندر ٽرڪن جي وڪري ۾ اڌو اڌ لاٿ آئي آهي، ٻه سال اڳ ٽرڪن جي سالياني کپت 9331 ٽرڪون هئي، جيڪا مالي سال 2019ع ۾ گهٽجي 5228 وڃي رهي آهي، (روزاني ڊان – پهرين سيپٽمبر 2019)
*ڪارون ٺاهيندڙ صنعت انديشو ظاهر ڪيو آهي ته کپت گهٽجڻ سبب امڪان آهي ته ايندڙ ڪجهه مهينن ۾ 10 کان 15 سيڪڙو ملازم گهر ڀيڙا ڪرڻا پوندا، امڪان آهي ته هن مالي سال ۾ گاڏين جي کپت ۾ 15 کان 20 سيڪڙو لاٿ ايندي . (روزاني ڊان – 25 جولاءِ 2019ع)
* ملڪ اندر ڪارن جي کپت ۾ 41.3 سيڪڙو لاٿ آئي آهي ۽ گذريل سال دوران جولاءِ آگسٽ ۾ 34،264 ڪارن جي ڀيٽ ۾ هن سال ساڳين مهينن ۾ 20094 ڪارون مارڪيٽ ۾ کپايون ويون آهن. (روزاني ڊان – 25 جولاءِ)
*ڪارون ٺاهيندڙ ڪمپني هونڊا، اٽلس پاران ڏهن ڏينهن لاءِ ڪارخانو بند ڪيو ويو (14 جولاءِ 2019روزاني ڊان)
*پاڪستان معاشي گهوٽالي مان گذري رهيو آهي، گڏيل قومن پاران واپار ۽ ترقي بابت 2019ع جي سالياني رپورٽ ۾ انڪشاف (روزاني ڊان – 27 سيپٽمبر 2019ع)
*ايشيائي ترقياتي بئنڪ جي رپورٽ مطابق معاشي واڌ، 2018ع جي 5.5 سيڪڙو کان گهٽجي 2019ع ۾ 3.3 سيڪڙو رهجي وئي آهي (روزاني ڊان – 25 سيپٽمبر 2019ع)
* بيورو آف اسٽيٽسٽڪس جي رپورٽ موجب سيپٽمبر مهيني ۾ ملڪ اندر مهانگائي جي شرح 11.4 سيڪڙو رهي، شهري علائقن ۾ ڪُڪڙ 40.75 سيڪڙو، ٽماٽا 37.4 سيڪڙو، بصر 32.31 سيڪڙو، کاڄرو تيل 41.8 سيڪڙو مهانگا ٿيا.
* ملڪ اندر وڏي مينو فيڪچرنگ صنعت ۾ گذريل مالي سال جي ڀيٽ ۾ پهرين مهيني ۾ 3.28 سيڪڙو لاٿ آئي (روزاني ڊان – 21 سيپٽمبر 2019)
* هلندڙ مالي سال ۾ ملڪ اندر سڌي پرڏيهي سيڙپڪاريءَ ۾ پهرين ٻن مهينن اندر 58.4 سيڪڙو لاٿ آئي آهي (روزاني ڊان – 19 سيپٽمبر 2019)
هي ته رڳو ڪجهه چونڊ خبرون آهن پر صورتحال جي سنگيني رڳو انگن اکرن سان پرکڻ ڏکي آهي، جڏهن ڳالهه کاڌي پيتي جي شين جي اگهن ۾ چاليهه سيڪڙو واڌ جي ٿئي ٿي ته ان جو مطلب لکين غريب ماڻهن لاءِ ويلا ڪٽڻ جي نوبت آهي، لکين غريب ڪٽنب ڏهاڙي مزدوري تي گذارو ڪن ٿا، جن لاءِ غربت ۾ يارنهن سيڪڙو واڌ جو مطلب زندگي جي بنيادي ضرورتن ۾ ڏهه سيڪڙو وڌيڪ گهٽتائي ڪرڻ آهي، تصور ڪيو ته جن ماڻهن جي زندگي ۾ ٻن ويلن جي ماني کائڻ مشڪل ٿيل هجي، انهن وٽ زندگي جي ضرورتن ۾ ڏهه سيڪڙو گهٽتائي ڪرڻ جي باقي ڪهڙي گنجائش آهي، هي اهو طبقو آهي جنهن لاءِ عملي طور ساهه کڻڻ ڏکيو ٿيندو پيو وڃي.
خراب معيشت رڳو غريب ماڻهو جي زندگي کي ڊسٽرب نه ٿي ڪري پر وچولي ۽ مٿئين طبقي لاءِ به مختلف نوعيت جا مسئلا آڻي ٿي. وچولي طبقي جي زندگي مان بچت جو تصور ختم ٿي وڃي ٿو، وچولي طبقي جي بچت دراصل ننڍن ۽ وچولن ڪاروبارن لاءِ سيڙپڪاري جو بنياد بڻجي ٿي، جيئن جيئن ان طبقي جي بچت ختم ٿئي ٿي، ڪاروبارن ۾ جمود اچي ٿو ۽ روزگار جا وسيلا سُسڻ لڳن ٿا. لکين ماڻهن جي روزه مره جي جياپي جو وسيلو اهو ننڍو وچولو ڪاروبار آهي. ٻئي طرف مٿيون طبقو جڏهن وچولي طبقي جي خريداري سگهه ۾ لاٿ کي ڏسي ٿو ته اهو وڏن ڪاروبارن ۾ سيڙپڪاري کان پاسو ڪرڻ لڳي ٿو. ان طبقي جي صنعتن ۽ پرڏيهي واپار ۾ سيڙپڪاري معيشت جي ڦيٿي کي ڦيرائيندي رهي ٿي. جڏهن اهو طبقو مارڪيٽ ۾ وڏي سيڙپڪاري گهٽائي يا بند ڪري ٿو ته معيشت جي مجموعي واڌ رڪجي وڃي ٿي، ان کانپوءِ معيشت جا اهڃاڻ ناڪاري ڏيک ڏيڻ لڳن ٿا ۽ مارڪيٽ ٻاڙائي جو شڪار ٿين ٿا. هڪ پاسي مهانگائي وڌي ٿي ته ٻئي طرف معيشت جي واڌ رڪجي ٿي، ان عمل کي انگريزي ۾ stagnation ۽ inflation جو ميلاپ ۽ هڪ لفظ ۾ stagflation چئبو آهي. معيشت جي خراب صورتحال جي سڀ کان سگهاري عڪاسي ان لفظ سان ٿيندي آهي ۽ ملڪ هن وقت ان صورتحال مان گذري رهيو آهي.
آءِ ايم ايف جي قرض جي عيوض منظور ڪيل شرطن جي پورائي لاءِ رپئي جو ملهه گهٽايو ويو، ٽيڪس وڌايا ويا ۽ بجلي توڙي گيس جا اگهه وڌايا ويا پر ان جي باوجود معيشت ڪر نه پئي کڻي، مثال طور رپئي جي اگهه ۾ هڪ ڌڪ سان 20 کان 30 سيڪڙو لاٿ آئي پر پرڏيهي واپار اڃان به نه پيو وڌي، ايف بي آر کي ٽيڪس اوڳاڙيءَ جا ڳرا حدف ڏنا ويا پر ڪاروبارن ۾ ٻاڙائي سبب اهي ٽيڪس اوڳاڙڻ مشڪل ٿي پيو آهي،
نتيجو اهو نڪتو آهي جو جڏهن اوگرا پاران عالمي مارڪيٽ ۾ تيل جي اگهن ۾ لاٿ کانپوءِ حڪومت کي پيٽروليم شين جا اگهه گهٽائڻ جي رٿ ڏني وئي ته حڪومت اگهه نه گهٽايا ته جيئن اها ڪمائي به ٽيڪسن جي اوڳاڙي طور سرڪاري ناڻي کي هٿي ڏئي. پرڏيهي سيڙپڪاري ته هن صورتحال ۾ ممڪن ناهي پر هاڻي ته ڏيهي اندروني سيڙپڪاري به ٺپ ٿي رهي آهي، ان جو هڪ وڏو ڪارڻ رشوت روڪڻ جي نالي تي پيدا ڪيل ڏهڪاءُ آهي. شهرن ۾ ملڪيتن جو ڪاروهنوار به ٺپ ٿي ويو آهي، سموري معاشي صورتحال ملڪ جي سياسي ۽ سماجي استحڪام لاءِ انديشا اڀاري ٿي.، حڪومت عوام کي ٻن سالن اندر معيشت مضبوط ٿيڻ جا آسرا ڏئي رهي آهي پر معاشي اؤسر جا اهڃاڻ انهن آسرن تي روز پاڻي ڦيري ڇڏين ٿا.

Bookmark the permalink.

One Response to معيشت جو گهوٽالو سنگين ٿي رهيو آهي!

  1. Ayaz Latif Dayo says:

    بدترين معيشيت کي وڌيڪ عوامي انداز ۾ واضح ڪرڻ گهرجي

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *