تازا ترين
  • ڪوٽڙي: نوري آباد سپر هاءِ وي تي مسافر وين کي باهه: 9 ڄڻا سڙي فوت: ترجمان موٽروي*
  • *عادلپور ويجهو بجلي جو ڪرنٽ لڳڻ سبب نوجوان فوت *ڳوٺ رمضان ڪولاچي ۾ بجلي جو ڪرنٽ لڳڻ سبب 35ورهين جو عبدالقدوس ڪولاچي فوت ٿي ويو*
  • *حيدرآباد: ڪسٽم انٽيلينجس جي سعيد آباد ۾ ڪارروائي، انڊيا کان اسمگل ٿيل آرٽيفيشل جيولري هٿ *اسمگلر آرٽيفيشل جيولري کي چين جي ظاهر ڪئي: ڪسٽم: ذريعا *آرٽيفيشل جيولري اصل انڊيا کان اسمگل ڪئي وئي آهي:ڪسٽم ذريعا *آرٽيفيشل جيولري جي ماليت تقريبن 29ملين رپيا آهي:ڪسٽم ذريعا *
  • *ملڪاڻي شريف: ايل بي اوڊي سم نالي سميت ننڊن ٻين نالن کي لڳل گھارن جو پاڻي نيڪال نه ٿيو *گهارن سبب سوين ڪچا گھر ڪري پيا، سوين ايڪڙن تي بيٺل فصل تباهه *پاڻي نيڪال نه ٿيڻ خلاف سنڌ آبادگار ۽ عوامي تحريڪ جي ڪارڪنن جي اڳواڻي ۾ احتجاج *پاڻي نيڪال جا لنگھه بند ٿيڻ ڪري ھر سال برساتن دوران نقصان ٿيندو آهي: احتجاج ڪندڙ*
  • *ميرپورخاص ۾ ٻوڏ متاثرن جو واهر نه ٿيڻ خلاف احتجاج، راشن من پسند ماڻهن ۾ ورهائڻ جا الزام *فاقا ڪشي واري زندگي گهاري رهيا آهيون، واهر ڪئي وڃي: احتجاج ڪندڙ ٻوڏ متاثر*
  • *نوشهروفيروز: ڀرٽ ۽ سولنگي تڪرار کي ختم ڪرائڻ لاءِ وڪيلن جو منٿ ميڙ قافلو سولنگين وٽ پھتو *قافلو پهرين مرحلي ۾ سولنگي برادري وٽ مناهي پهتو، سولنگي برادري پاران مھلت طلب *سولنگي ۽ ڀرٽ ڌرين ۾ هلندڙ تڪرار ۾ هن وقت تائين ٻنهي ڌرين جا 4 ڄڻا قتل ٿي چڪا*
  • *کپرو: نوجوان شھريار قائم خاني جا قاتل گرفتار نه ٿيڻ خلاف وارثن جو احتجاجي مظاهرو *هڪ مهينو گذرڻ باوجود پوليس جوابدار گرفتار ناهي ڪري سگهي: احتجاج ڪندڙ *پوليس قاتلن کي پروٽوڪول ڏئي رهي آهي: پيءُ علي قائمخاني*
  • *جوهي ۾ بدامني خلاف شهرين جو ٿاڻي آڏو احتجاجي مظاهرو *ٻوڏ جي ماريل ماڻهن جو ڏوهارين به جيئڻ جنجال ڪري ڇڏيو آهي: احتجاج ڪندڙ *پوليس ۾ ساٿاري ۽ ڀوتارن جي پٺڀرائي هجڻ ڪري ڏوهاري سرعام گهمي رهيا آهن: احتجاج ڪندڙ *
  • *جاتي: برساتن کانپوءِ گندو پاڻي واپرائڻ سبب گيسٽرو جي مرش ۾ واڌ، اسپتال ۾ دوائن ۽ بيڊن جي کوٽ *اسپتال ۾ بيڊن جي کوٽ سبب مريض وارڊن ۾ فرش تي پيل، دوائون نه ملڻ جون به دانهون *
  • *ڄامشورو: بنيادي سهولتن جي کوٽ خلاف جدوجهد ڪميٽي پاران 24 ڪلاڪن واري علامتي بک هڙتالي ڪئمپ قائم *ڄامشورو اوور هيڊ برج هيٺيان لڳايل ڪئمپ ۾ وڏي انگ ۾ سياسي توڙي سماجي اڳواڻ ۽ شهري شريڪ *ڪامورن علمي درسگاهن جي شهرکي تباهه ڪري ڇڏيو آهي: اڳواڻ *شهر ۾ پاڻي جي کوٽ سميت رستن ۽ گهٽين ۾ گندگي جا ڍير لڳل آهن:احتجاج ڪندڙ *شهر مان اڃا تائين برساتي پاڻي نيڪال ناهي ٿي سگهيو، ضلعي انتظاميا ڪو ترقياتي ڪم ناهي ڪرايو: اڳواڻ*
  • *سنڌ ٽيڪسٽ بڪ بورڊ پاران تيار ڪيل نائين ڪلاس جو بائلاجي ڪتاب ۾ ڇپيل سيليبس ۽ بورڊ طرفان ڏنل سيليبس ۾ فرق *بورڊ پاران جاري ڪيل ليٽر وارا سيليبس ڪتاب ۾ موجود ئي نه آهن: استاد *سيليبس ۾ فرق هئڻ ڪري اسڪولن جا شاگرد ۽ استاد پريشان *بورڊ پاران جاري ڪيل ليٽر وارا سنڌ ٽيڪسٽ بورڊ جي ڪتابن جي کوٽ*
  • *اسلام آباد: ام رباب جي ٽن گهرڀاتين جو قتل ڪيس، سپريم ڪورٽ پاران روپوش جوابدار گرفتار ڪرڻ جو حڪم *چيف جسٽس جي سربراهي ۾3 رڪني بينچ 24 سيپٽمبر جي ٻڌڻي جو حڪم نامو جاري ڪيو *عدالت پاران ڊي آءِ جي حيدرآباد پاران پيش ڪيل رپورٽ تي عدم اطمينان جو اظهار *ڊي آءِ جي ايندڙ ٻڌڻي تي روپوش جوابدارن کي گرفتار ڪري عدالت کي آگاهه ڪري: حڪم نامو*
  • *اسلام آباد: بحريا ٽائون ڪراچي پاران قسطن جي ادائيگي لاءِ 2 سال مهلت گهرڻ بابت ڪيس جو حڪم نامو جاري *سپريم ڪورٽ 16 سيپٽمبر جي ٻڌڻي جو تحريري حڪم نامو جاري ڪري ڇڏيو *بحريا ٽائون جي وڪيل پاران درخواست واپس وٺڻ جي بنياد تي ڪيس اڪلايو ويو آهي: حڪم نامو *بحريا ٽائون 460 ارب رپيا ادا ڪرڻ لاءِ قسطن ۾ٻن سالن تائين مهلت گهري هئي *
  • *عمرڪوٽ ويجهو زميندار جي نجي جيل تي ڇاپو، 27 هاري بازياب *ڊسٽرڪٽ اينڊ سيشن جج عمرڪوٽ جي حڪم تي پوليس ڪارروائي ڪئي *بازياب ڪرايل هاري فرسٽ ايڊيشنل سيشن جج عمرڪوٽ جي عدالت ۾پيش *
  • *حيدرآباد تعليمي بورڊ ڏهين جماعت جي 2020 جي نتيجا جاري ڪرڻ جو اعلان ڪري ڇڏيو *ڏهين جماعت جي سائنس ۽ جنرل گروپ جا نتيجا اڄ شام 5وڳي جاري ڪيا ويندا*

آن لائين تعليم: سنڌ ۾ شاگردن جي محرومي وڌائي رهي آهي!

ڪورونا وبا زندگيءَ ۽ موت جو مسئلو آهي، پر هتي حڪمران طبقي ان انساني الميي کي ڪاروبار ۾ بدلائي ڇڏيو آهي. لاڪ ڊائون بليڪ مارڪيٽنگ، رشوت خوري ۽ غير سنجيدگي ۾ بدلجي ويو. سنڌ ۾ هڪ لک کان وڌيڪ ڪورونا ڪيس رپورٽ ٿيڻ باوجود ٽرانسپورٽ ۽ ڪاروبار کي کليل ڇوٽ ڏيڻ جو مطلب وڌ کان وڌ عام ماڻهو متاثر ڪرڻ آهي! شاپنگ مالز ۾ ڪهڙي پورهيت جو ڪاروبار آهي؟ تاجر مافيا اڳيان گوڏا کوڙيندڙ حڪمران پورهيتن جي زندگيءَ جا محافظ ڪيئن ٿي سگهن ٿا؟ وبائون، بيماريون، قدرتي آفتون ۽ بحران هن نظام جي معيشت کي ٽيڪو ڏين ٿا، ان ڪري نظريه ضرورت تحت هڪ طبقي جي مفاد لاءِ هي نظام وبائن ۽ آفتن جي آجيان ڪندو رهندو؟ ڇا وڌندڙ آبادي گهٽ ڪرڻ لاءِ ڪورونا کي ڇوٽ ڏني وئي آهي؟ سڀاڻي حالتون وڌيڪ خراب ٿيون ته ڪنٽرول ڪيئن ٿيندو؟ ذميوار ڪير هوندو؟ عوام اضافي آهي، ڀلي ڇانٽي ٿئي؟اسان اڳ به ڏٺو ته سنڌ سرڪار هر شهر ۾ ايس او پيز تي عمل ڪرائڻ ۾ ناڪام رهي آهي. ٽرانسپورٽ ۽ مارڪيٽون ايس او پيز تحت کوليون ويون، پر ڪٿي به ايس او پيز تي عمل ٿيندي نظر نٿو اچي، ان ڪري وبا تيزي سان ڦهلجي رهي آهي. ايس او پيز محض هڪ بهانو آهي، پر اصل ۾ هي نظام لاڪ ڊائون افورڊ نه پيو ڪري ۽ زندگيءَ تي سرمايي کي فوقيت ڏني وئي آهي. حڪمران ڪلاس چاهي ٿو ته سرمايي جي گردش جاري رهي ۽ ڪاروبار هلندو رهي. ان ڏس ۾ ادارن ۾ ڊائون سائيزنگ ڪرڻ ۽ پبلڪ سيڪٽر کي نجي شعبي ۾ تبديل ڪرڻ جو به عمل جاري آهي 
سرمايه داراڻي نظام واضح ڪيو آهي ته انسانيت ۽ زندگيءَ کان وڌ معيشت جي اهميت آهي. ڪاروباري مافيائن ۽ سرمائيدارن کي ٽيڪو ڏئي ڪورونا کي ڇوٽ ڏني وئي. سرمائيدار طبقي جا حق ۽ واسطا محفوظ آهن.  پهرين مارڪيٽون کوليون ويون، پوءِ ٽرانسپورٽ ۽ مال پڙيون لڳائڻ جي اجازت ڏني وئي. هوٽل ۽ شاپنگ مال به کلي ويا آهن. آخر ۾ تعليمي ادارا به کلندا. اها آهي ڪورونا مخالف حڪمت عملي؟ سنڌ ۽ وفاق جا مسند نشين ته پنهنجي پنهنجي مفادن جي دفاع ۾ آهن. پ پ ۽ پي ٽي آءِ جي وزيرن مشيرن جو گهڻو وقت هڪ ٻي تي تنقيد ڪندي گذري ٿو. هو هڪ ٻي جي ڄنڍا پٽ ۾ عوام کي مصروف رکن ٿا.
ڪووڊ 19 طبقاتي تعليمي نظام کي ڪافي حد تائين وائکو ڪيو آهي. سنڌ ۾ تعليم جا ترا اڳي ئي نڪتل هئا، مٿان هن وبا ڪم پورا ڪري ڇڏيا آهن. ‘سنڌ ۾ تعليم جو ٻيڙو ٻڏي رهيو آهي، ان کي ڪيئن بچائجي؟’ ان سوال تي نه اسيمبلي ۾ بحث ٿئي ٿو ۽ نه ئي ميڊيا تي. حقيقت هي آهي ته حڪمران ڪلاس جي تعليم جي ترقي ۾ ڪا خاص دلچسپي ڪونهي، سواءِ ڊونرس کان فنڊنگ حاصل ڪرڻ ۽ ڪرپشن ڪرڻ جي. طبقاتي تعليمي نظام سماج جي طبقاتي بيهڪ کي گهرو ڪري ٿو. ايف پي ايس سي ۽ پي سي ايس جهڙا ادارا هڪ مائينڊ سيٽ رکندڙ بيوروڪريسي جا اپائيندڙ آهن ۽ هڪ طبقي جي مفادن جو تحفظ ڪن ٿا. انهن ڪميشنن جي قابل بڻائڻ لاءِ الڳ پرائيويٽ تعليمي نظام آهي. اهو تعليمي نظام مافيائون هلائن ٿيون، بلڪه تعليم مافيائن جو ڪاروبار آهي. اهي ڪاروباري مافيائون ڪڏهن به نه چاهينديون ته ڪاروبار بند ٿئي. تعليم کاتو به مافيائن اڳيان مجبور هوندو آهي. ان ڪري ڪورونا هجي يا ڪانگو وائرس، مافيائن کي ڪاروبار ڪرڻو آهي. تعليمي ادارا کلڻ کانپوءِ جيڪڏهن مڪمل احتياط نه ڪيو ويو ته ٻار ٻچا به هن نظام جي رحم ڪرم تي هوندا، بلڪل ايئن جيئن هاڻ مارڪيٽ مافيا معرفت ڪورونا سڄي سماج کي وڪوڙي ويو آهي.
اڍائي لک کان ڪورونا جا ڪيس ٿيڻ باوجود سيپٽمبر ۾ ايس او پيز تحت اسڪول کولڻ جا سانباها ڪيا پيا وڃن. اسڪول کلن يا نه ان بابت پنهنجي راءِ نٿو مسلط ڪريان، پر انتظاميه لاءِ بهرحال هي فيصلو ڪرڻ ڏکيو هوندو. امير طبقي جو ٻار مهانگين اسڪولن ۾ آن لائن تعليم حاصل ڪري رهيو آهي، هو پنهنجا ٻار اسڪول موڪلي رسڪ کڻندو؟ پرائيويٽ اسڪول مافيا سرڪار تي دٻاءُ وجهي رهي آهي، سندن ڪاروبار کي ڪاپاري ڌڪ لڳو آهي ۽ ايس او پيز تحت اسڪول کولي ڌنڌو ڪرڻ جي اجازت ڏني وڃي. ان تناظر ۾ ڪجهه بنيادي حقيقتن کان آگاهه هجڻ ضروري آهي سنڌ جي تعليمي ادارن ۾ جتي فرنيچر ڪونهي يا گهٽ آهي، استادن جي کوٽ آهي، واش روم ۽ ٻين سهولتن جي اڻهوند آهي، اتي ايس او پيز تي عمل ڪيئن ٿيندو؟ ايس او پيز ته ڪٿي به عمل لائق ناهن! ايس او پيز تحت اسڪول کولڻ لاءِ ٻن شين جي خاص ضرورت آهي: هڪ استاد ۽ ٻيو فرنيچر. استادن ۽ فرنيچر جي کوٽ سبب جسماني فاصلو رکڻ مشڪل آهي. گهٽ ۾ گهٽ ۾ پنجويهه شاگردن جي ڪلاس ۾ هڪ ئي وقت هڪ استاد پڙهائي ته بهتر آهي، ٻي صورت ۾ ڪورونا ڦهلجڻ جا خدشا سچ ثابت ٿي پوندا. ان کانسواءِ تعليم کاتو هر هڪ اسڪول کي سينيٽائزر، هينڊ واش، ڊيٽول ۽ ماسڪ مهيا ڪندو؟ اهي بنيادي شيون مهيا ڪرڻ کانسواءِ ڪهڙين ايس او پيز تي ‘سخت’ عمل ٿيندو؟ ڪجهه ڏينهن اڳ نوٽيفڪيشن نڪتو ته ھيڊ ماستر/ پرنسپل حاضر رهن، ادارن ۾ صفائي برقرار رکي انفرااسٽرڪچر جو تحفظ ڪن، پر ان تي عمل نه ٿيو. اسڪول ۽ ڪاليج گندگي ۾ ڀرجي ويا آهن، فرنيچر ۽ ٻيون شيون تباهه ٿي رهيون آهن. اڪثر ادارن مان هيڊ ماستر، پرنسپل ۽ ٻيو عملو غائب آهي؟ آن لائين ڪلاسن واري تجربي تي شاگرد سراپا احتجاج ٿي پنهنجا مسئلا پيش ڪري رهيا آهن. اڪثر شاگردن وٽ ليپ ٽاپ، موبائيل، نيٽ پيڪيج، بجلي ۽ نيٽ سروس جهڙا مسئلا آهن. ڪجهه شاگرن جو چوڻ آهي ته استاد وقت تي آن لائن نٿا ٿين، انتظار ڪرڻو پوي ٿو. ڪي شاگرد اهو به ٻڌائن ٿا ته استاد آن لائين ٿيڻ کانپوءِ وري غائب ٿيو وڃن. کٿابين جا ويچار ٻڌڻ کانپوءِ پتو پيو ته صرف وڏن شهرن جي بنگلن ۽ فليٽن ۾ رهندڙ بورجوا طبقو ئي اهي ڪلاس اٽينڊ ڪري سگهي ٿو، باقي پرولتاري شاگردن جي کڻڻ کان اهو بنڊ ڳرو آهي. ڇا آن لائن ڪلاس شروع ڪرڻ جو مقصد سيمسٽر/ سال جي في وصول ڪرڻ آهي؟ 
آن لائن ڪلاس هلائڻ جا ٻه خاص سبب آهن: هڪ ايڇ اي سي کان فنڊ وٺڻ ۽ ٻيو شاگردن کان فيس وصول ڪرڻ
معاشي طور غريب ۽ پوئتي پيل علائقن جا شاگرد ڪهڙن مسئلن کي منهن ڏين پيا؟
* ليپ ٽاپ ۽ اينڊرائيڊ فون ڪونهي.
* اينڊرائيڊ فون ۾ گهربل  Version ڪونهي.
* ٿري جي يا فور جي سهولت ڪانهي.
* سگنل ۽ نيٽ ورڪ ڪونهي.
* بجلي ڪانهي 
* آن لائين ٿيڻ لاءِ گهر ۾ گهربل ماحول ڪونهي.
* نيٽ پيڪيج مهانگو آهي. 
سچ اهو آهي ته هاڻ سرڪاري يونيورسٽيز به پرائيويٽ يونيورسٽيز جيتريون مهانگيون ٿي پيون آهن. سنڌ جي پبلڪ سيڪٽر يونيورسٽين جي Fees پرائيويٽ يونيورسٽيز سان ڪلهو هڻي پئي. گذريل ڪجهه سالن ۾ مختلف يونيورسٽين غير معياري تعليم عيوض فيس ۾ ٻيڻو اضافو ڪيو آهي. معاشي طور هيڻا شاگرد سهولتن ۽ معيار کان وانجهيل يونيورسٽين جي به في افورڊ نٿا ڪري سگهن. پبلڪ سيڪٽر يونيورسٽيز جو مقصد  به پئسا ڪمائڻ ٿي پيو آهي. ڪجهه شاگردن جي ڏنل اها تجويز به قابل غور آهي ته پهرين هر هڪ شاگرد کي يونيورسٽي طرفان ليپ ٽاپ ۽ نيٽ پيڪيج ڏنو وڃي، پوءِ ڪلاس شروع ڪرايا وڃن. آن لائن ڪلاس هلڻ تائين في معاف ڪئي وڃي. سهولتن کانسواءِ ڪلاس هلائڻ انهن شاگردن جي حق تلفي آهي، جيڪي مٿي بيان ڪيل سببن جي ڪري ڪلاس وٺڻ کان قاصر آهن. 

Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *