تازا ترين
  • *ٽنڊوباگو ويجهو زمين جي تڪرار تان جهيڙو،8ڄڻا زخمي، اسپتال منتقل *ڳوٺ علي ترڪ ۾ ٻن ڌرين ۾ جهيڙي دوران 4 عورتن سميت 8 ڄڻا زخمي ٿي پيا *
  • وارهه ويجهو ٻن موٽرسائيڪلن ۾ ٽڪر، پيرسن فوت ٿي ويو *ماستر لاڙو وٽ حادثي ۾ پيرسن غلام مصطفيٰ گوگاڻي چانڊيو زخمي ٿي پيو *زخمي پيرسن لاڙڪاڻي جي اسپتال ۾ زخمن جا سور نه سهندي فوت ٿي ويو *
  • *سپريم ڪورٽ ۾ شهباز شريف خلاف مني لاندرنگ ڪيس، شريڪ جوابدارن جي اپيل تي ٻڌڻي *عدالت جوابدار فضل داد عباسي ۽ شعيب قمر جي ضمانت جي اپيل تي ٻڌڻي ڪئي *سپريم ڪورٽ ٻنهي جوابدارن جي ضمانت واري درخواست تي نيب کي نوٽيس جاري ڪري ڇڏيا *ٻنهي جوابدارن تي شهباز شريف لاءِ سهولتڪاري ۽ مني لانڊرنگ جو الزام آهي*
  • *روشن سنڌ منصوبو ڪرپشن ڪيس: سنڌ جو وڏو وزير مراد علي شاهه نيب اسلام آباد آڏو پيش *نيب ٽيم طرفان جعلي بئنڪ اڪائونٽس ڪيس جي حوالي سان به وڏي وزير کان پُڇاڳاڇا * نيب طرفان وڏي وزير مراد علي شاهه آڏو سوالنامو پيش ڪيو ويو *
  • *فيض گنج ۾ پيٽرول پمپ مالڪن حڪومتي فيصلي کي ٿڏي ڇڏيو، وڌيڪ اگهه تي پيٽرول جو وڪرو *پمپ مالڪن پاران پيٽرول جو في ليٽر 77 کان 78 روپيا ۾ وڪرو،عوام سخت پريشان *
  • *تنگواڻي ۾ پئٽرول سستو ٿيڻ بعد پيٽرول پمپ بند *پئٽرول نه ملڻ سبب صارفين سخت پريشاني جو شڪار *
  • *ملڪ ۾ پيٽرول سستو ٿيڻ کانپوءِ بحران پيدا ٿي ويو، ڪراچي سوڌو ملڪ جي اڪثر شهرن ۾ پيٽرول پمپ بند، عوام پريشان*
  • *چونڊڪو ۾ رولو ڪتن نينگري کي ڏاڙهي زخمي ڪري ڇڏيو *10ورهين جي ثمينا ڌي گلاب خاصخيلي کي اسپتال منتقل ڪيو ويو *نارو ۾ ٽن مهينن دوران ڪتن جي ڏاڙهيلن جو انگ500 ٿي ويو *
  • *بخشاپور ويجهو نوجوان کي رولو ڪتن ڏاڙهي زخمي ڪري ڇڏي *ڳوٺ محمد نواز چاچڙ واسي 24ورهين جي محراب علي چاچڙ کي رولو ڪتن ڏاڙهي وڌو *
  • *جوابدار گرفتار نه ٿيڻ خلاف مقتول ڀائرن جا پڪا چنا وٽ روڊ تي لاش رکي ڌرڻو هنيو ويو*
  • *پڪا چنا ڀرسان عورتن جي جهيڙي بعد جوابدارن فائرنگ ڪري 2 ڀائرن کي قتل ڪيو هو*
  • *سيوهڻ ڀرسان سڱاوتي تڪرار تان قتل ڪيل 2 ڀائرن جي جنازي نماز ادا، وارثن جو لاش رکي ڌرڻو*

ڪارل مارڪس جو اقتصادي نظريو…..شهريار رحمان کوسو

ڪميونزم هڪ سياسي ۽ اقتصادي نظريو آهي گهڻا ماڻهو ان کي هڪ اهڙو نظريو سمجهندا آهن جيڪو مذهب کان انڪاري آهي پر حقيقت ۾ ايئن ناهي. ڪميونزم نظرئي جي شروعات يونان کان ٿي پر جديد ڪميونزم جو باني ڪارل مارڪس آهي، ڪارل مارڪس کان پهرين به وڏا وڏا اقتصادي جا ماهر رهي چڪا هئا جن ۾ ايڊم سمٿ، ٿومس ايٽ وڊ، ويليم ايشلي، جين بوڊن، فريڊريڪ بيستيات، ٿومس چالمرس، جوهان بيٽس ڪلراڪ، گستوا ڪيسل ۽ ايڊيٿ ايبٽ وغيره. پر ڪارل مارڪس نه فقط فلسفو ڏنو پر ان کي عملي طور لاڳو ڪرڻ جي به ڪوشش ڪئي. جڏهن ته ان وقت خاص ڪري فرينچ انقلاب کانپوءِ دنيا جا وڏا ملڪ انقلابن کان خوفزده ٿي چڪا هئا، انهن مارڪس تي پابنديون هنيون، جن مارڪس کي مرڳو دنيا ۾ وڏي شهرت ڏني.
ڪارل مارڪس 1818ع جرمني ۾ هڪ يهودي خاندان ۾ جنم ورتو. هو عظيم جرمن فلاسفر هيگل کان گھڻو متاثر هو. مارڪس1837ع ۾ ناول به لکيا، جن جا نالا “اولانيم ۽ اسڪورپين فيلڪس” هئا، 1843ع ۾ اخبار جو ايڊٽر به ٿيو، جنهن ۾ هو دوست ارنولڊ روگي سان گڏجي مختلف ڪالم لکندو رهيو، ان وقت سندس موضوع هيگل جي فلاسافي هئي، جنهن کي هو پنهنجي نقطهءَ نظر سان ڏسي رهيو هو. 1844ع ۾ مارڪس جي ملاقات فريڊرڪ اينگلس سان ٿي ان کان پوءِ ٻنهي جو تعلق مضبوط ٿي ويو. مارڪس ۽ اينگلس گڏجي سماج ۽ رائج قانون بابت تنقيد تي ٻڌل ڪالم لکندا هئا. 1848ع ۾ مارڪس ۽ اينگلس گڏجي ڪميونسٽ منشور لکيو ۽ ڇپرايو. ترت پوءِ پوءِ مارڪس ۽ اينگلس هڪڙي نئين ڪميونسٽ ليگ ٺاهي پر احتجاج جي ڪري 1852ع ۾ عدالتي فيصلي جي نتيجي ۾ ليگ جا 12 ميمبر جيل هليا ويا ۽ ايئن تنظيم ٽٽي پئي، ان وچ ۾ مارڪس مالي لحاظ سان ڪمزور ٿي ويو، اينگلس سندس مدد ڪندو رهندو آهي. مارڪس نيويارڪ جي “ڊيلي ٽربيون” ۾ ڪالم لکي پنهنجو اقتصادي نظريو عام ماڻهو تائين پهچائڻ جي ڪوشش ڪندو رهيو. 1867ع ۾ هن پنهنجو مشهور ڪتاب “داس ڪيپٽل” لکيو، ان ڪتاب جا 3 جلد هئا پر مارڪس پنهنجي زندگي ۾ فقط پهريون جلد ئي ڇپرائي سگهيو آهي، باقي ٻه جلد مارڪس جي وفات کانپوءِ ڇپيا، ان ڪتاب ۾ هن مختلف اقتصادي نظريو ڏنو، جيڪو عام محنت ڪندڙ ماڻهو کي سامهون رکي ڏنو ويو. مارڪس ۽ اينگلس جي ڪميونيسٽ منشور کان وٺي “داس ڪيپيٽل” تائين هڪڙو ئي اقتصادي نظريو هو، ڪميونزم مطابق ذاتي ملڪيت غربت کي جنم ڏيندي آهي، ان ڪري ذاتي ملڪيت کي ختم ڪيو وڃي ۽ پئسي جي ورڇ محنت جي حساب ڪئي وڃي، جيڪو ماڻهو جيتري محنت ڪري ان کي اوتري رقم ڏني وڃي. ڪميونزم مطابق ڪو به ڪاروبار ذاتي نه هوندو، ڪو به ڪنهن فيڪٽري جو مالڪ به هوندو، سڀني هڪ نظر سان ڏٺو ويندو. ملڪ ۾ موجود هر ملڪيت سرڪاري هوندي. ڪميونزم مطابق امير غريب جي درجابندي کي ختم ڪري ۽ فرد کي ذاتي قابليت تي سلو ڏنو وڃي. ڪارل مارڪس چيو ته امير ۽ سرمائيدار طبقو گهٽ ٽيڪس ڏئي پئسو گڏ ڪن ٿا. جڏهن ته محنت ڪندڙ طبقي کي گهڻي محنت جي عيوض تمام گهٽ معاوضو ڏئي چپ ڪرايو ويندو آهي.
مارڪس ۽ اينگلس جو نظريو پڙهڻ ۽ ٻڌڻ ۾ ته سٺو لڳو پر ان ۾ به ڪجهه ڳالهيون هيون جيڪي ملڪ ۽ سماج لاءِ نقصانڪار هيون، جڏهن ڪنهن ملڪ ۾ ڪميونزم نظام هوندو، ته چٽاڀيٽي ختم ٿي ويندي، ملڪي ترقي رڪجي ويندي، ڇو ته سڀني کي خبر هوندي ته اسان کي هڪڙو مخصوص معاوضو ئي ملندو، ٻئي طرف سرمائيداراڻي نظام ۾ وڌيڪ ڪمائڻ لاءِ وڌيڪ محنت ڪندو ۽ ان سان مقابلو پيدا ٿيندو. ڇو ته انسان جي فطرت ۾ وڌيڪ حاصل ڪرڻ جي لالچ هوندي آهي، جي ڪنهن انسان کان ڪم وٺڻو آهي ته ان کي وڌيڪ جي لالچ ڏيڻي پوندي، هڪڙو مزدور ڪميونزم نظام ۾ 2 ڪلاڪ ڪم ڪندو ته سرمائيداراڻي ۾ 4 ڪلاڪ ڪم ڪندو. اهو مقابلو آهي، ان سان ئي ملڪ ترقي ڪندا آهن، هن وقت دنيا جيڪا به ترقي ڪئي آهي، اها ان ڪامپيٽيشن جو نتيجو آهي. هڪڙي ٻي حقيقت به آهي ته مارڪس جو نظريو هن وقت يا ايندڙ 2 صدين لاءِ نه پر ايندڙ دنيا لاءِ آهي، ڇو ته مارڪسي نظرئي کي سمجھڻ لاءِ به صديون کپن، دنيا في الحال هلڻ ئي هاڻي سکي آهي، ان کي ڊوڙڻ لاءِ وقت کپي.

This entry was posted in Rachna. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *