تازا ترين
  • *حيدرآباد: سلاوٽ پاڙي ۾ 11 هزار ڪي وي واري تار ڪري پئي، رهواسي خوف ۾ مبتلا*
  • *سکر ۾ پرسرار نموني گم ٿي ويل 2 ٻارڙا جنسار عرف جنار ۽ عدنان عرف دعنان هٿ، هڪ شڪي گرفتار*
  • *جيڪب آباد: مغوي زال ۽ نياڻي کي بازياب ڪرائڻ بدران پوليس اهلڪار طعنا ڏيندا آهن: جيڪب آباد ۾ پيرسن پوليس اهلڪار جو احتجاج * جيڪب آباد: حاجي سليم منهنجي زال ۽ ڌيءُ کي اغوا ڪيو آهي، پوليس بازياب نه ٿي ڪرائي: اڪرم لاشاري * جيڪب آباد: اغوا ڪيس ۾ هڪ جوابدار قالو کي گرفتار ڪيو ويو آهي، ٻين کي به جلد گرفتار ڪيو ويندو: پوليس *
  • *گهوٽڪي ميونسپل آفيس جو رڪارڊ چوري ڪرڻ وارو ڪيس: ضمانت رد ٿيڻ بعد ميونسپل ڪميٽي جو چيئرمين ۽ اڪائونٽنٽ کسڪي ويا * گهوٽڪي: ميونسپل آفيس جو رڪارڊ چوري ٿيڻ جو الزام آهي، اينٽي ڪرپشن عدالت سان رابطو ڪيو: عدالت * گهوٽڪي: سيد اصغر علي شاهه ۽ محبوب ڪولاچي تي ميونسپل آفيس جو سمورو رڪارڊ چوري ڪرڻ جو الزام آهي *
  • *ميرپور ساڪرو/ڌاٻيجي: نجي ڪمپني جي مبينا زيادتين خلاف ۽ مطالبن جي مڃتا لاءِ پورهيتن، مهاڻن ۽ ٻين جو ڪوسٽل هاءِ وي تي ڌرڻو * ميرپور ساڪرو/ڌاٻيجي: مقامي مهاڻن کي چيڪنگ بعد ڇڏيو ويندو آهي، جنهن لاءِ سندن قيمتي وقت ضايع ٿئي ٿئي: مظاهرين * ميرپور ساڪرو/ڌاٻيجي: سڪيورٽي گارڊز جا جائز مسئلا حل ڪري ڪمپني ۾ مقامي ماڻهن کي ڀرتي ڪيو وڃي: مطالبو *
  • *جيڪب آباد:”بنگلي آڏو ڪار ڇو بيهاري اٿئي“ جيڪب آباد ۾ پ پ سان واڳيل ضلعي ڪائونسل جي ميمبر جو هندو نوجوان نڪيش ڪمار تي تشدد، رتورت * جيڪب آباد: سردار زاده قادر خان کوسي تشدد ڪيو ۽ سندس محافظ ڪار جي شيشا ٽوڙيا: متاثر شخص نڪيش ڪمار * جيڪب آباد: واقعي جو ڪيس ٻن مک جوابدارن ۽ 8 اڻسڃاتل ماڻهن خلاف داخل، گرفتاري عمل ۾ نه آئي *
  • ڀلي سڀئي ڪرپٽ ليڊرز گڏجي وڃن،چورن کي نه ڇڏيندس ، 4سال سڪون سان گذارڻ لاءِمشرف جيان اين آر او نه ڏيندس:وزيراعظم جي اپوزيشن تي تنقيد*بلاول لبرلي ڪرپٽ آهي، سندس نظرئي سان آئينسٽائين جو روح تڙپيو هوندو،نواز شريف لاءِ گارنٽي گهري ته شهباز شريف ڊراما شروع ڪيا *اسلام آباد۾فضل الرحمان جي سرڪس مان ڪمزوردل واراوزيرگهٻرائجي ويا،مون سمجهايو ته ڪجهه نه ٿيندو:موٽروي جي افتتاحي تقريب کي خطاب *
  • فنڪاره ثمينه سنڌو جي قاتل کي 2 ڀيرا عمر قيد جي سزا*دهشتگردي ٽوڙ عدالت 2018ع ۾ شادي تقريب دوران قتل ٿيل فنڪاره جي ڪيس جو فيصلو ٻڌائي ڇڏيو*
  • پاڪستان شاهين ون ميزائل جو ڪامياب تجربو ڪري ورتو*شاهين ون ميزائل 650 ڪلوميٽرز تائين هٿيار کڻي وڃڻ جي صلاحيت رکي ٿو: ڊي جي آءِ ايس پي آر*
  • جسقم چيئرمين سوڌواڍائي هزارڪارڪنن خلاف بغاوت جوڪيس*پيغامِ سنڌ مارچ ڪندڙن خلاف ڪيس داخل ڪيو ويو،دهشتگردي لاءِڀڙڪائڻ۽رياستي ادارن خلاف نعريبازي جاالزام *
  • پنهنجا کيسا ڀرڻ لاءِ مل کي تباهه ڪيو ويو: سُپريم ڪورٽ اسٽيل ملز جي زمين وڪرو ڪرڻ کان روڪي ڇڏيو: وفاقي سرڪار جو موقف رد*اسٽيل ملز جي ملازمن کي پرويڊنٽ فنڊز ڏيڻ لاءِ پئسا ناهن، پگهارون ڏيڻ لاءِ ملز جي زمين وڪرو ڪري رهيا آهيون: وفاقي سرڪار جو وڪيل*ملز جي زمين عوامي ملڪيت آهي، وڪرو نٿي ڪري سگهجي، اڳي گاڏيون، ٽرڪ ۽ راڪيٽ ٺهندا هئا، هاڻي ملز ۾ پيداوار ٻُڙي آهي: عدالت*
  • اوڪاڙه ڀرسان درياهه ۾ ٻيڙي اونڌي، 8 لاش ڪڍيا ويا*ملڪو شيخو ويجهو واقعو پيش آيو، ٻيڙي ۾ 25 کان مٿي ماڻهو سوار هئا، وزيراعليٰ پنجاب طرفان رپورٽ طلب*
  • پي آءِ اي جا ٽشو پيپرز حجام جي دڪانن تي استعمال ٿيڻ لڳا*

ڌاري ٻولي ۽ تهذيب تي فخر دراصل غلامي آهي ……ڊاڪٽر نواز علي شوق

تاريخ شاهد آهي سنڌ سدائين سائي ستابي رهي آهي. اهو ئي سبب آهي جو ان تي حملا ٿيندا رهيا. ڌاڙو به اتي لڳندو آهي، جتي ڪو خزانو هوندو آهي. ڪنهن حاڪم يا شهزادي جو ڀاڳ ڦٽو ٿي، ته ڌو اچي سنڌ ٿي نڪتو. لٽجي ڦرجي آيل رولاڪ هتي وڏا ماڻهو بڻجي ويا. جيئن ته اهي اڳ وڏن شهرن ۾ رهندا هئا ۽ پاڻ کي وڏو ماڻهو سمجهندا هئا. پر ٻهراڙي ۾ رهندڙ ماڻهن کي اڻ سڌريل ڄٽ ۽ ڳنوار سمجهندا هئا ۽ پاڻ کي وڏو عالم ۽ اعليٰ تهذيب يافته سمجهندا هئا، نه فقط کين سنڌ واسين کان نفرت هئي، پر انهن جي ٻولي کان به نفرت ڪندا هئا ۽ هنن زور زبردستي پنهنجي مرضي جا قاعدا قانون ٺاهي، پنهنجي ٻولي کي مٿانهون درجو ڏنو ۽ نوڪريون به انهن کي مليون، جيڪي فارسي جا ڄاڻو هئا. اهو ئي سبب آهي جو اها چوڻي مشهور ٿي ته “فارسي گهوڙي چاڙهسي”.
تاريخ شاهد آهي ته ڪيترن ئي سنڌين پنهنجي ٻولي کان پاسيرا ٿي لالچ ۾ اچي ڌاري ٻولي پڙهي، ڌارين سان ويجھڙائي وارو وجهه ڳوليو. سنڌي زبان ۾ شعر چوڻ بدران هنن فارسي ۾ شاعري ڪئي. ڌارين جي تهذيب، ثقافت، زبان ۽ ادب کي اعليٰ سمجھي پنهنجي امڙ جي ٻولي کي وساري ڇڏيو. ۽ ڌاري ٻولي ۾ دفتر ڪارا ڪندا رهيا. پر تاريخ شاهد آهي ته اڄ انهن سنڌي شاعرن جا فارسي ديوان ڪو پڙهي ئي ڪونه ٿو. هينئر سندن غزل، رباعيون ۽ قصيدا ڪوڏين جو ملهه به نه ٿا لهن. وقت جي وهڪري ۾ وهي، ڌارين کي خوش ڪري، وقتي طور ڪجهه فائدا حاصل ڪيائون.
زمانو شاهد آهي ته اڄ ته ڪي مت موڙها، عقل جا انڌا اها اڳوڻي روايت ورجائي رهيا آهن. جيتوڻيڪ، کين خبر آهي ته ڌاري ٻولي 4 ڏينهن جو چٽڪو هوندو آهي. ٻولي اها ئي سلامت رهندي آهي، جنهن جون زمين ۾ پاڙون کتل هجن. ايڏين وڏين تاريخي حقيقتن جي هوندي ڪو عقل جو انڌو نه سمجھي سگهي، ته ان جو ڪم علاج ڪونه آهي. تاريخ پاڻ اهڙن انسانن کي سبق سيکاريندي، جڏهن سندن اکين تان اڻ ڄاڻائي جا کوپا لهي ويندا ته پوءِ کين حقيقت سج وانگر روشن نظر ايندي.
حضرت شاهه عبداللطيف ڀٽائي وڏو داناءُ هو، هن انهيءَ ڳالهه کي محسوس ڪيو، ته جيڪي ڌاري ٻولي ۽ ڌاري تهذيب تي فخر ڪن ٿا. سي دراصل غلام آهن ۽ پاڻ پنهنجي ڳچي ۾ غلامي جو ڳٽ وجھي رهيا آهن. اهو ئي سبب آهي جو شاهه لطيف چئي ڏنو ته:
جي تون فارسي سکيو، گولو توءِ غلام
هن “فارسي گهوڙي چاڙهسي” واري ڳالهه کي رد ڪندي، هڪ تاريخي حقيقت چٽيءَ ريت پڌري ڪئي ته سنڌ واسيو! جيڪڏهن توهان پنهنجي امڙ جي ٻولي ڇڏي ڏني ۽ ڌاري ٻولي کي پنهنجو ڪيو، گهرن ۽ درسگاهن ۾ اوهان پنهنجي ٻولي ڇڏي ڌاري ٻولي اختيار ڪئي ته غلام ٿي ويندو.
تاريخ شاهد آهي ته غلامي جو ڳٽ سولائي سان ڪونه لهندو آهي. ان لاءِ وڏو وقت وڏي جاکوڙ جي ضرورت هوندي آهي.
حضرت شاهه عبداللطيف جو هڪ هڪ بيت، بلڪه بيت جي فقط هڪ مصرع ئي لک لهي. ان وقت ۽ ان کان پوءِ اسان شاهه سائين جي انهي هڪ ئي مصرع تي عمل ڪريون ها، ته جيڪر اسان کي ڏکيا ڏينهن ڏسڻا نه پون ها. افسوس جو اسان شاهه لطيف جو ڪلام ڪونه ٿا پڙهون. پر جيڪڏهن پڙهون به ٿا، ته ان کي يا ته صحيح نموني سمجھون نه ٿا. پر جيڪڏهن سمجھون ٿا، ته ان تي عمل ڪو نه ٿا ڪريون. باقي هونئن ڀٽائي سان عقيدت ۽ محبت ڏاڍي ڏيکاريون ٿا. پر ان جي فڪر ۽ پيغام کي سمجھڻ ۽ ان تي عمل ڪرڻ جي ڪوشش نه ٿا ڪريون، جيڪا نهايت افسوس جي ڳالهه آهي.
تاريخ شاهد آهي ته سنڌ واسين جا لکيل فارسي دفتر اڄ فقط ڪٻٽن ۾ نظر ايندا. نه ايران ۽ افغانستان ۾ انهن کي مڃتا ملي ۽ نه وري اهي هتي سنڌي سٻاجھڙن جي ڪم آيا. ڌاري ٻولي، ڌاريو ماحول، ڌاريون تشبيهون، ڌاريون ڳالهيون اهو ئي سبب آهي جو انهن شين جي سنڌ واسين وٽ ڪا اهميت نه رهي.
تاريخ شاهد آهي ته ڌارين، جن کي جاهل ڄٽ ڳنوار ۽ ڌنار سمجھي ڌڪار ٿي ڪئي تن جا ڳڻ، ڳالهيون، بيت ۽ ڪافيون لازوال بڻجي ويا. ڇاڪاڻ ته انهن ۾ نه صرف پنهنجي امڙ جي ٻولي آهي پر پنهنجو ماحول آهي ۽ پنهنجي دل جون ڳالهيون آهن. دل جون ڳالهيون ئي دل ۾ گهر ڪنديون آهن. اڄ سڄي سنڌ ۾ ڪٿي به ڪنهن محفل ۾ فارسي غزل، قصيدو يا رباعي ٻڌڻ ۾ نه ايندي. پر اوطاقن، اوتارن ۽ عاشقن جي مزارن تي قربائتيون ڪچهريون، سگهڙن ۽ سياڻن جا سخن ۽ صوفي بزرگن ۽ شاعرن جون وايون ۽ ڪافيون ٻڌڻ ۾ اينديون، هي اهو وکر آهي، جيڪو پئي پراڻو نه ٿو ٿئي.

This entry was posted in Feature Story. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *