تازا ترين
  • *ڊگهڙي ويجهو ڊاٽسن جو موٽرسائيڪل کي ٽڪر: موٽرسائيڪل تي سوار نوجوان منگل پٽ پارو ڀيل، شريمتي هستو ڀيل، سندس ٻن سالن جي نياڻي منگلي ۽ نينگر دليپ فوت *
  • *ورڪشاپ کان حيدرآباد ويندي گم ٿي ويل نوجوان جي اغوا جي تصديق، عورتاڻي آواز تي هرجکي اغوا ٿيڻ جا چوٻول * ورڪشاپ: نوجوان مختيار شر جو پيءُ راجا خان شر کي فون، اغوا ٿيڻ جي تصديق * ورڪشاپ: پٽ فون ڪري ٻڌايو ته ڌاڙيل اغوا ڪري ويا آهن، بازيابي لاءِ مدد ڪئي وڃي: راجا خان *
  • *ڪريم بخش کوسو واسي بون ميرو جي مرض ۾ مبتلا 13 سالن جو نينگر امتياز بروهي پٽ جاني بروهي سبب فوت *
  • *قاضي احمد ويجهو ڪچي جي ٻن ڌرين وچ ۾ هلندڙ تڪرار جو سن ۾ جرڳو، 2 خون ثابت ٿيڻ بعد ڌرين تي 60 لک رپيا ڏنڊ * قاضي احمد: ايس يو پي اڳواڻ سيد زين شاهه جي سرپئنچي ۾ جرڳو ٿيو، جلال محمود شاهه به شريڪ * قاضي احمد: لاکا ڌر تي اڳرائي جو 10لک رپيا ڏنڊ وڌو ويو، تڪراري زميني ڇڇر واري ڌر حوالي *
  • لکي غلام شاهه ويجهو هٿياربندن هٿان ڳوٺاڻو قربان ڪلوڙ اغوا، ڪجهه دير بعد بازياب
  • *شھدادڪوٽ: ٻن موٽرسائيڪل وچ ۾ ٽڪر: 2 نوجوان ڳوٺ غلام قادر کوسو جو رھواسي صدام حسين کوسو ۽ ڳوٺ ميران خان مگسي جو رھواسي پيربخش مگسي فوت ٿي ويا، نينگري بختاور زخمي*
  • *ڪراچي: قاضي عبدالڪبير سڀاڻي رٽائر ٿيندو، عثمان چاچڙ گهرو سيڪريٽري جي چارج سنڀاليندو*
  • *فريدآباد واسي 22 ورھين جو نوجوان پورهيت قاسم شاهه پٽ حسين شاهه موٽرسائيڪل هلائيندي دل جو دورو پوڻ ڪري فوت*
  • *غوثپور لڳ ٽريڪٽر کڏ ۾ ڪري پوڻ ڪري ڊرائيور ڄام سولنگي هيٺان اچي فوت ٿي ويو*
  • *غوثپور لڳ ٽريڪٽر ٽرالي 9 ورھين جي نينگري اوبيعه ڌيءُ محمد علي اوڳاهي کي چيڀاٽي ماري ڇڏيو*
  • *حيدرآباد: ميرپورخاص ۾ هاءِ ڪورٽ جي بينچ قائم ڪئي وڃي: درخواست تي چيف سيڪريٽري سنڌ سميت لاڳاپيل ڌرين کان 4 ڊسمبر تائين جواب * حيدرآباد: ڏورانهن وارن ضلعن جي ماڻهن کي ٻڌڻين لاءِ هڪ ڏينهن اڳ حيدرآباد اچڻو پوي ٿو: درخواستگذار * حيدرآباد: مان پاڻ صبح 5 وڳي ميرپورخاص مان نڪرندو آهيان، واپس ويندي شام ٿي ويندي آهي: وڪيل *
  • * تلهار ويجهو خوفناڪ حادثو: هڪ ئي ڪٽنب جا 6 ڀاتي فوت * تلهار: ڪار رڪشا کي بچائيندي کاهي ۾ ڪري پئي، فوتي ڀاتين ۾ 2 ٻاررڙيون، 3 عورتون ۽ هڪ نوجوان شامل * تلهار: فوتين مان هڪ عورت ۽ تازي ڄاول ٻارڙِي جي سڃاڻپ نه ٿي سگهي، ٻين فوتين جي سڃاڻپ تازي ڄاول ٻارڙي جي ماءُ مسمات ميران چانڊيو، مسمات شهناز، سندس معصوم 10 سالن جي ڌيءُ مائزه، نوجوان عبدالستار چانڊيو جي نالن سان ٿي *
  • *بدين ويجهو لڱ ڪانڊاريندڙ واقعو: 3 معصوم ٻار سڙي فوت * بدين :ڳوٺ مامون نوحاڻي ۾ چلهه مان اٿيل چڻنگ تباهي مچائي ڇڏي، ڪکاوان گهر سڙي رک، 3 معصومڙا ۾ هڪ سال جو پوَن پٽ هرچند ڪولهي، ٻن سالن جي ريشما ڌيءُ نانجي ڪولهي ۽ ڌرمي ڌيءُ ڪاجو ڪولهي به اجل جو شڪار *
  • *جيڪب آباد ۾ اجتماعي لڄالٽ جو شڪار نينگري ۽ سندس ڌيءُ جي ڪيس پوليس کي مُنجهائي ڇڏيو: ٻارڙي جي ڊي اين اي رپورٽ اچڻ جو انتظار * جيڪب آباد :ڪيس ۾ 2 اڻڄاتل جوابدارن مان به ڪنهن هڪ سان ڊي اين اي ميچ ٿيو ته پوءِ ڇا ڪجي؟ پوليس لاءِ ڪيس جا قانوني پاسا به چئلينج بڻيل: ذريعا * جيڪب آباد :ڪيس کي گهرائي سان ڏسي رهيا آهيون، هفتي اندر ڊي اين اي رپورٽ اچي ويندي، اُن کانپوءِ ئي جاچ جو رُخ طئه ڪنداسين: ايس ايس پي جيڪب آباد *
  • اي سي ايل مان نالو ڪڍڻ جو اختيارحڪومت کي آهي: نيب جو جواب*نيب طرفان وفاقي گهرو وزات ڏانهن جواب موڪليو ويو (ذريعا) اڳوڻي وزيراعظم لاءِ ايئر ايمبولينس جو انتظام ڪيو ويو*

ڇا موهن جي دڙي جو نالو ميلُوها هو؟……عزيز ڪنگراڻي

ميلوها ڪٿي هو؟ انهي سوال تي تاريخدانن، محققن ۽ ماهرن وڏا بحث ڪيا آهن. ماهرن جو سميري ۽ ميسوپوٽيميا جي تهذيبن ۽ انهن جي لکتن ۾ ملندڙ ميلوها سان واپاري لاڳاپن جي ذڪر جي روشني ۾ بحث ٿيل ۽ راءِ قائم ڪيل آهي پر ڪوبه ڪا حتمي راءِ قائم ڪري نه سگهيو آهي. ان مونجهاري جو اهم ڪارڻ لفظ هند ۽ سنڌ ئي لڳي ٿو. ماهر ميلوها جي محل وقوع بابت مغالطي جو شڪار نظر اچن ٿا. سميري لکتن ۾ ڄاڻايل آهي ته ميلوها سنڌ جي علائقي ۾ هو، جنهن جي وچ ۾ بحرين جو ڊلمن ماڳ ۽ مڪران هئا. ميسوپوٽيميا جي لکتن ۾ ميلوها وري هند ۾ ڄاڻايل آهي پر ميسوپوٽيميا لکتن ۾ جيڪو تذڪرو آهي، سو يقيني طور موهن جي دڙي ڏانهن ڌيان ڇڪائي ٿو.
ميگا ايئر (سال) بوڪ 2019ع جي صفحي جي-2 تي لکيل آهي ته “سميري لکتن ۾ آهي ته ميلوها سنڌ جي علائقي ۾ هو ۽ ان سان سميرين جي واپار جو ذڪر ڪيل آهي جنهن جي وچ ۾ ٻه ماڳ ڊلمن (بحرين) ۽ ساحلي ماڳ مڪران (هاڻ بلوچستان ۾) هئا.
مارشل گيوينڊش جي 2006ع ۾ ڇپيل ڪتاب “دي ورلڊ اينڊ اٽس پِيپل” ۾ صفحي 312 تي بيان ڪيل آهي ته “ميسوپوٽيميا جون لکتون ميلوها ۽ مڪران سان واپار جي ڪٿا بيان ڪن ٿيون جيڪي هند (سنڌ) ۾ هئا. ميلوها شهر يا ماڳ هڙاپا يا موهن جو دڙو ٿي سگهن ٿا. ميسوپوٽيميا جون لکتون وڌيڪ ٻڌائين ٿيون ته ميلوها هڪ تهذيب يا ثقافت جو نالو هو جنهن ۾ پاڻي ۽ وهنجڻ خانا ضروري هئا يا وهنجڻ خانا جام هئا. اتي وڏو مرڪزي تلاءُ(Pool) هو ۽ هر گهر ۾ وهنجڻ خانو هو. موهن جي دڙي جي کوٽائي ظاهر ڪري ٿي ته ان مان به مرڪزي تلاءُ مليو آهي ۽ هر گهر سان گڏ وهنجڻ خانو آهي. هيءُ ڳالهه موهن جي دڙي کي ميلوها ظاهر ڪري ٿي پر اهو حوالو ڪافي ناهي.“
احمد حسن داني پنهنجي ڪتاب“ هسٽري آف پاڪستان ٿرو ايجز” جي صفحي 22 تي لکي ٿو ته “يقيني طور ميلوها ملاح يا مهاڻو آهي” جيڪي سامونڊي يا درياهي ماڻهو آهن. داني صاحب ميلوها جي حوالي سان ملاح يا مهاڻي جو ذڪر ڪري ٿو سو قياس قرين آهي ڇو ته ملاح يا مهاڻو سنڌ جو اصل ۽ قديم ٻيڙا هلائيندڙ ۽ وڻجارو قبيلو آهي. انهن جا ٻيڙا وڻج واپار جي سلسلي ۾ قديم زماني کان پرڏيهه تائين مصروف رهيا پر هتي ڪنهن شخص يا قبيلي جو نه پر ماڳ ميلوها جو ذڪر ڪيو ويو آهي، ان حوالي سان چئي سگهجي ٿو ته انهيءَ ماڳ جو تڏهن نالو ملاح يا مهاڻي جي نسبت سان ملاحو، ملاحين يا مهاڻين يا مهاڻائو هجي. موهن جو دڙو کي مهين جو دڙو به سڏجي ٿو. ملاح، مهاڻي يا مهين جا آچار به ٿوري گهڻي ڦير گهير سان هڪٻئي جي قريب آهن. سميري ۽ ميسوپوٽيميا تهذيب وارن پنهنجي لب لهجي ۽ اچارن جي نسبت ميلوها (Meluha) اچاريو هجي.
ڪن محققن ته ميلوها جي حوالي سان ڪوٽڏيجي جي قديم ترين بستي کي به بحث هيٺ آندو آهي. آسڪو پارپولا به پنهنجي ڪتاب “دي روٽس آف هندوازم” ۾ ميلوها بابت اڻ چٽو بحث ڪيو آهي. بهرحال، هن وقت موهن جي دڙي جو نالو ميلوها رکي نه ٿو سگهجي ڇو ته ڪو خاطر خواهه حوالو به نه آهي ٻيو ته دنيا ۾ سنڌو تهذيب جي وڌيڪ سڃاڻپ موهن جي دڙي جي نالي سان ئي آهي پر ميلوها نالو موهن جي دڙي مان مليل تهذيب ۽ تمدن ڏانهن ئي اشارو آهي.

This entry was posted in Rachna. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *