تازا ترين
  • *ڪراچي: وڏي وزير مراد علي شاهه شير شاهه ۾عمارت ڪرڻ واري واقعي جو نوٽيس ورتو *وڏي وزير پاران ڪمشنر ڪراچي کي فوري طور انتظاميه کي متحرڪ ڪرڻ جي هدايت *ڪوشش ڪئي وڃي ته سمورن مزدورن جون حياتيون بچايون وڃن: وڏو وزير مراد علي شاهه*
  • *ٽنڊو غلام حيدر جي مختلف علائقن مان برسات ۽ گهارن جو پاڻي نيڪال نه ٿيو، رهواسي عذاب ۾ مبتلا *مويا نظرپور، ڏندو، حاجي صوڀو خان چانڊيو سميت 8 يوسيز جي ڪيترن ئي ڳوٺن ۾ پاڻي بيٺل پاڻي نيڪال نه ٿيڻ سبب مليريا، گيسٽرو ۽ ٻين بيماريون منهن ڪڍيو، ڪيترائي ڳوٺاڻا اسپتال ڀيڙا*
  • *سپريم ڪورٽ ۾ ذهني مريض قيدي جي موت واري سزا روڪڻ لاءِ اپيل تي ٻڌڻي *عدالت جوابدار غلام عباس جي طبي چڪاس لاءِ ميڊيڪل بورڊ جوڙي ڇڏيو *ميڊيڪل بورڊ کي طبي چڪاس ڪري ٽن هفتن اندر رپورٽ پيش ڪرڻ جو حڪم*
  • *ٽنڊو غلام حيدر ۾ ڳوٺاڻن جو برساتي پاڻي نيڪال نه ٿيڻ تي ٻارڙن کي پوليو جا ڦڙا پيئارڻ کان انڪار *ڳوٺ مير محمد لاشاري جي رهواسين برساتي پاڻي نيڪال نه ٿيڻ خلاف احتجاج ڪيو *ڳوٺ مان پاڻي نيڪال ڪرايو وڃي ٻي صورت ۾ ٻارڙن کي پوليو جا ڦڙا نه پيئارينداسين: ڳوٺاڻا*
  • *ٽنڊو ڄام زرعي يونيورسٽي ۽ وٽرنري يونيورسٽي سڪرنڊ ۾ وقتي وائيس چانسلرز جي مقرري *پروفيسر ڊاڪٽر ظهير الدين ميراڻي زرعي يونيورسٽي ٽنڊو ڄام جو وقتي وائيس چانسلر مقرر *احمد سلطان جتوئي وٽرنري يونيورسٽي سڪرنڊ جو وقتي وائيس چانسلر مقرر، نوٽيفڪيشن جاري*
  • *آصف زرداري ۽ نواز شريف هڪ ٻئي تي الزام لڳائيندا رهيا هاڻي گڏ ويٺا آھن: خرم شير زمان *بلاول جي تقرير مان لڳي پيو ته پاڪستان خلاف تحريڪ هلائڻ وڃن پيا: خرم شيرزمان *جيڪڏھن کين تحريڪ هلائڻي آھي ته ڪراچي ۽ لاڙڪاڻي کان شروع ڇو نٿا ڪن: خرم شير زمان*
  • *ڪراچي: دهشتگردي ٽوڙ عدالت ۾ انسپيڪٽر ناصر الحسن جي ٽارگيٽ ڪلنگ بابت ڪيس تي ٻڌڻي *ڏوهه ثابت نه ٿيڻ تي عدالت 5 جوابدارن کي بري ڪري ڇڏيو *اکين ڏٺن شاهدن جي تڪراري بيان جي ڪري ڏوهه ثابت نه ٿي سگهيو آهي: پوليس *
  • * ڪراچي: ميٽرڪ بورڊ شاگردن جي امتحان جا نتيجا پڌرا ڪري ڇڏيا *ڪراچي: ميٽرڪ بورڊ سائنس گروپ جي نتيجن جو اعلان ڪري ڇڏيو *ڪراچي: هڪ لک 68 هزار 880 شاگرد امتحان ۾ ڪامياب قرار*
  • *ڪشمور ويجهو سڱاوتي تڪرار تان هٿياربندن جي فائرنگ ۾ نوجوان قتل، واٽهڙو پيرسن زخمي *هٿياربندن جي فائرنگ ۾ عيد گاهه واسي علي گل سولنگي ۽ واٽھڙو پيرسن شاھمور خالدي زخمي ٿي پيا *زخمي سول اسپتال منتقل، نوجوان کي رحيم يار خان نيو پئي ويو ته رستي ۾ دم ڌڻي حوالي ڪيائين *مورزادو جکراڻي ۽ ڏاڏو جکراڻي نوجوان کي قتل ڪيو، قاتل گرفتار ڪري انصاف ڪيو وڃي: وارث *
  • *محرابپور ويجهو نوجوان بجلي جو ڪرنٽ لڳڻ سبب فوت *ڳوٺ ولي آباد ۾ علي ولد رمضان آرائين پکي مان ڪرنٽ لڳڻ سبب فوت ٿي ويو *
  • *سپريم ڪورٽ ۾ سرڪاري زمين تي پيٽرول پمپس ليز تي ڏيڻ بابت پاڻمرادو نوٽيس تي ٻڌڻي *عدالت ڪمشنر فيصل آباد پاران پيش ڪيل رپورٽ رد ڪري ڇڏي *سپريم ڪورٽ پاران ايندڙ ٻڌڻي تي ڪمشنر فيصل آباد کي ذاتي حيثيت ۾ پيش ٿيڻ جو حڪم *حڪم تي عمل نه ٿيو ته ڪمشنر ۽ اسسٽنٽ ڪمشنر ٻئي جيل ويندا: سپريم ڪورٽ*
  • *سڪرنڊ ۾ آل پارٽيز الائينس جي سڏ تي بجلي جي اڻ اعلانيل لوڊشيڊنگ خلاف احتجاجي ريلي *مظاهرين صحافي چوڪ کان ريلي ڪڍي حيسڪو آفيس جي گيٽ آڏو ڌرڻو هنيو، ڇتي نعريبازي *سڪرنڊ ۽ ڀرپاسي ۾ 16کان18 ڪلاڪ بجلي جي لوڊشيڊنگ ڪئي پئي وڃي: مظاهرين *
  • *ڪراچي: سهراب ڳوٺ وٽ پوليس ۽ ڏوهارين وچ ۾ مبينا مقابلو، 2 ڦورو زخمي حالت ۾ گرفتار *موٽر سائيڪل تي سوار ٽن جوابدارن ڦر جي ڪوشش ڪئي ته پوليس پهتي: پوليس *مقابلي ۾ زخمي ٿيل ڦورو فيروز اسپتال ۾ علاج دوران فوت ٿي ويو: پوليس *
  • *ڪراچي: شرافي ڳوٺ ۾ نجي ڪمپني جي لاڪرز مان چوري ڪندڙ جوابدار گرفتار *جوابدار لاڪرز ٽوڙي نجي ڪمپني جا 6 لک رپيا چوري ڪيا هئا: پوليس *سي سي ٽي وي فوٽيجز ۾ هڪ جوابدار ڪمپني اندر نظر آيو آهي: پوليس*
  • *رائونتي ۾ ڳوٺاڻن جو بنيادي سهولتن جي کوٽ خلاف احتجاجي ريلي، ڌرڻو *مختلف ڳوٺن جي رهواسين احتجاجي ريلي ڪڍي اي سي آفيس اوٻاوڙو آڏو ڌرڻو هنيو، نعريبازي *ڳوٺن ۾ اسڪول، پڪن روڊن ۽ اسپتال جهڙي جهڙي ڪا به سهولت نه آهي: ڳوٺاڻا*

پرياڻي پيرن جو قبرستان … عزيز ڪنگراڻي

پَرياڻي پيرن جو قبرستان ضلعي دادو جي تعلقي خيرپور ناثن شاھ جي شهر خانپور چي ڏکڻ اوڀر ۾ لڳو لڳ واقع آھي. ھن قبرستان ۾ ڪنهن جا مقبرا آهن؟ يا پرياڻي پير ڪير هئا؟ ان بابت تاريخ خاموش آهي. تاريخي طور ڪو به حوالو مونکي ملي نه سگهيو آهي. هن قبرستان ۾ پير دفن ٿيل آهن يا وقت جي ڪنهن ٻئي اهم قبيلي سان تعلق رکندڙ بزرگ ماڻهو يا جرنيل دفن ٿيل آهن؟ ڪا به حتمي راءِ قائم ڪري نه ٿي سگهجي. هن قبرستان جي سار سنڀار پيرزادو قبيلي سان تعلق رکندڙ ماڻهو ڪن ٿا. مون 2012ع ۾ اِي ايف ٽي (EFT) جي تعاون سان ڄامشوري کان شهداد ڪوٽ تائين سنڌُو درياھ جي ساڄي ڪناري سان مسجدن ۽ مقبرن جي ديوارن تي ٿيل چٽسالي(Painting ) جي سروي ڪئي هئي ۽ ڪتاب هسٽري آن وال (History on wall) لکيو آهي جيڪو اِي ايف ٽي طرفان ڇپائي هيٺ آهي. هن سلسلي ۾ مختلف علائقن ۾ جن به دوستن مون سان سهڪار ڪيو هو انهن جا ٿورا ڪتاب ۾ پڻ درج ڪيا آهن. تڏهن پرياڻي پيرن جو قبرستان به ڏسڻ ويو هوس جنهن ۾ بهترين شاعر دوست پياري علي زاهد تعاون ڪيو هو.
مون پرياڻي پيرن بابت مقامي ماڻهن کان ڄاڻ حاصل ڪرڻ جي ڪوشش ڪئي پر ڪنهن به خاطر خواھ ڄاڻ نه ڏني. صرف اهو ٻُڌايو ويو ته قبرستان مقامي طور پرياڻي پيرن جي نالي سان مشهور آهي. قبرستان جي سار سنڀار ڪندڙ کان قبرستان ۾ مقبرن ۾ مدفون ماڻهن جا نالا معلوم ڪرڻ چاهيئ پر هُو به هٻڪي پيو ۽ هڪ مقڀري ۾ دفن ٿيل ماڻهو جو هيڪر هڪ ته ٻيهر ٻيو نالو ٻُڌائي پيو.بهرحال مٿولي جي زباني ته اِهي مقبرا پرياڻي پيرن جا آهن. سندس عجيب روايت موجب ته اهي پير پَرِيءَ (Fairy) جو اولاد آهن جنهنڪري پرياڻي پير سڏجن ٿا. اِهي پير پَرِيءَ جو اولاد آهن سا صرف ڏند ڪٿا ئي سمجهي سگهجي ٿي.
هيءَ قبرستان ڪلهوڙن جي دور جي پڇاڙي ۽ ٽالپرن جي دور جي شروعات جو معلوم ٿئي ٿو. هيءَ راءِ ٽن اهم دليلن جي بنياد تي قائم ڪري سگهجي ٿي. هڪ ته مقبرن جي طرز تعمير ٻنهي دورن جي نشاندهي ڪري ٿي. ٻيو مقبرن جي ديوارن تي ٿيل فريسڪو چٽسالي پڻ ٻنهي دورن جو ڏس پتو ڏئي ٿي. ٽيون جيڪو ٽالپورن دور هجڻ جو مضبوط حوالو آهي سو پينٽر طرفان هڪ مقبري جي پينٽنگ ۾ سال 1812ع درج ڪيل آهي ۽ اهو سال ٽالپورن جي دور کي ظاهر ڪري ٿو. حاصل مطلب ته هيءَ قبرستان ڪلهوڙن ۽ ٽالپرن جي دور جو يادگار آهي.
خانپور کان اولھه طرف ڳوٺ ڳاڙهي ۽ ميان نصير محمد ڪلهوڙي جو قبرستان آهي. ممڪن آهي ته هن قبرستان ۾ دفن ٿيل ماڻهن جو ڪلهوڙن جي ميانوال تحريڪ سان تعلق هجي ۽ بعد ۾ ٽالپورن سان وابسته رهيا هجن. ڇاڪاڻ ته مقبرن جي تعمير ڪنهن هڪ دور جي نه آهي. ڪي مقبرا آڳاٽا تعمير ٿيل آهن ته ڪي بعد ۾ تعمير ٿيل آهن. ڪافي مقبرن جا گنبذ ڪري پيا آهن جن جي ڇت متولي گاڊرن ۽ ٽيئرن ذريعي سرون رکي بند ڪئي آهي. مقبرن جي ديوارن تي فريسڪو چٽسالي پڻ شاندار ٿيل آهي. جنهن ۾ پکي به آهن ته پنن، گلن جون ڊزائنون به آهن. ديوارن تي اربيسقيو ۽ ٻيون جاميٽريڪل ڊزائنون به چٽيل آهن. هنن مقبرن جي ديوارن تي ڪيليگرافي به ملي ٿي. ساليانو مرمت يا رنگ روغن ٿيڻ ڪري مقبرن جي ديوارن تي فريسڪو چٽسالي ميسارجي به وئي آهي.

This entry was posted in Rachna. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *