تازا ترين
  • پ پ تاريخي اي پي سي ڪوٺرائي، نواز شريف واضع۽ تفصيلي تقرير ڪئي: پ پ چيئرمين بلاول ڀٽو زرداري*گلگت بلتستان معاملي تي ڳالهائڻ لاءِ رابطو ڪيو ويو، ملڪ ۾ جمهوري آزادي چاهيون ٿا:بلاول *
  • *اسلام آباد: جعلي بئنڪ اڪائونٽس اسڪينڊل ۾ سنڌ روشن پروگرام ڪيس جي جاچ وارو معاملو *نيب راولپنڊي فرنٽ مين اياز صديقي کي ڪراچي مان گرفتار ڪري ورتو: ذريعا *اياز صديقي جعلي اڪائونٽ ۾ ڪروڙين رپيا جمع ڪرايا: نيب ذريعا*
  • *ڄام نواز علي: ڇتو ڪتو مارڻ جي ڪوشش دوران نوجوان مارجي ويو *ڳوٺ ديوان گلاب راءِ ۾ ڳوٺاڻي ڇتي ڪتي کي مارڻ لاءِ فائر ڪيو ته گولي نوجوان مادو ڪولهي کي لڳي: پوليس *پوليس واقعي واري هنڌ پهچي نوجوان جو لاش تحويل ۾ وٺي جاچ شروع ڪري ڇڏي*
  • *گهارو شهر ۾ واپاريءَ کان ڦر ڪندڙ جوابدار گرفتار نه ٿيڻ خلاف شٽربند هڙتال *2ڏينھن اڳ واپاري گڊو کان 9لک رپيا ڦر ڪرڻ بعد جوابدارن گوليون هڻي زخمي ڪيو هو *واقعي کي 48 ڪلاڪ گذرڻ باوجود پوليس جوابدار گرفتار نه ڪري سگهي آهي: احتجاج ڪندڙ واپاري*
  • *اسلام آباد: العزيزيه ۽ ايون فيلڊ ريفرنسز ۾ سزا خلاف نواز شريف جي اپيل تي ٻڌڻي *مريم نواز ۽ ڪيپٽن (ر) صفدر احتساب عدالت ۾ پهچي ويا *عدالت نواز شريف کي بري ڪرڻ واري فيصلي خلاف نيب جي اپيل تي به ٻڌڻي ڪندي *ن ليگ جي نائب صدر مريم نواز جي پيشيءَ جي موقعي تي عدالت ٻاهران سڪيورٽي جا سخت انتظام *
  • *ڀان سيدآباد: قومپرست اڳواڻ مولا بخش لغاري بيماري وگهي لاڏاڻو ڪري ويو *مولابخش لغاري جي جنازي نماز اڄ سخي سيد سليمان شاهه عيدگاهه تي ادا ڪئي ويندي*
  • *پنوعاقل پوليس جي نجي ٽارچر سيل ۾ مبينا طور تي فيصل آباد واسي وڪيل ميان اعجاز آرائين جي قتل وارو معاملو *ڊي آءِ جي لاڙڪاڻو عرفان بلوچ پوليس اهلڪارن ۽ ڪجهه خانگي ماڻھن کي وڪيل جي قتل ۾ ملوث قرار ڏئي ڇڏيو *ڊي آءِ جي لاڙڪاڻي پاران ايڊيشنل آءِ جي سکر ڏانھن انڪوائري رپورٽ موڪلي ڇڏي *وڪيل ميان اعجاز آرائين کي ڊي ايس پي مسعود مهر جي حڪم تي گرفتار ڪيو ويو: انڪوائري رپورٽ *وڪيل پوليس جي غيرقانوني حراست ۾ فوت ٿيو ۽ لاش پنجاب ۾اڇلايو ويو : انڪوائري رپورٽ *انڪوائري رپورٽ ۾ اي ايس آءِ غلام مصطفيٰ ميراڻي، ڪانسٽيبلز درگاهه ڏنو، نصير ۽ سرمد يعقوب بيگناھه قرار*
  • *سنجهورو ۾ شهرين پاران بجلي جو سڙيل ٽرانسفارمر تبديل نه ٿيڻ خلاف ڌرڻو، ٽريفڪ معطل *ڌرڻي سبب ڪيترن ئي ڪلاڪن کان شهدادپور، سانگهڙ ۽ سنجهورو روڊ تي ٽريفڪ معطل، مسافر پريشان *4مهينن کان بجلي جو ٽرانسفارمر خراب آھي، ڪيترائي ڀيرا دانهڻ باوجود تدارڪ نه ٿيو: مظاهرين*
  • *ڪراچي: سنڌ سرڪار جي 6کاتن ۾ 3 سيڪريٽريز مقرر ٿيل *اهم کاتا من پسند سيڪريٽرين کي اضافي چارج طور حوالي ڪيا ويا *تعليم، لائيو اسٽاڪ ۽ فاريسٽ کاتو مستقل سيڪريٽري کان محروم *زراعت جي سيڪريٽري رحيم سومروکي فاريسٽ جي سيڪريٽري جي اضافي چارج مليل *ثقافت کاتي سيڪريٽري اڪبر لغاري وٽ لائيو اسٽاڪ کاتي جي سيڪريٽري جي اضافي ذميواري *سنڌ ٽيڪسٽ بوڪ بورڊ جي چيئرمين احمد بخش ناريجو کي سيڪريٽري تعليم جي اضافي چارج مليل *20هين گريڊ جا ڪامورا بحران باوجود سائيڊ پوسٽن تي ويهاريل*

مونکي ڪڏهن به وڃڻ نه ڏجانءِ …اڪبر لغاري

نوبل انعام يافته ليکڪ، ڪازوئو اشيگرو جو هي ڊسٽوپيائي ناول (Never Let Me Go)  هڪ اهڙي نام نهاد مهذب دنيا متعلق آهي جنهن ۾ سفاڪيت ۽ غير انساني عمل کي خوبصورت تهذيبي لباس پارائي پنهنجي خاص مقصدن جي پورائي ڪئي ويندي آهي. جتي افاديت کي انسانيت مٿان ترجيح ڏني وڃي ٿي. انگلينڊ جي هڪ دور دراز علائقي ۾ هيلشئم نالي هڪ بورڊنگ اسڪول آهي جنهن ۾ ڏاڍا پيارا خوبصورت ۽ صحتمند ٻار پڙهن ۽ رهن پيا. اسڪول جو ماحول ڪافي سخت آهي. ٻار پڙهڻ کان پوءِ راند روند ڪن ٿا. ٽن ٻارن جي پاڻ ۾ گھري دوستي آهي، ٽامي، رٿ ۽ ڪيٿي. سندن عمر تيرهن سال آهي.ٽامي انتهائي حساس ڇوڪرو آهي جنهن سبب ٻيا ٻار کيس تنگ ڪندا آهن ۽ چيڙائيندا آهن. کيس ڪڏهن ڪڏهن پاڻ سان راند به نه کيڏائيندا آهن. هو ڪاوڙ ۽ بيوسي جي مليل جذبي تحت، پنهنجي منهن زور زور سان رڙيون ڪرڻ لڳندو آهي ته ڪيٿي کيس پرچائيندي آهي. جنهن سبب هو ڪيٿي جي موجودگي ۾ پرسڪون ۽ خوش رهي ٿو. ٻئي هڪٻئي لاءِ ، محبت جا جذبا رکن ٿا پر رٿ وچ ۾ اچي وڃي ٿي ۽ هو ٽامي جي ويجھو رهڻ لڳي ٿي.
هيلشئم ۾ شاگردن کي پينٽنگ ٺاهڻ تي گھڻو اتساهيو وڃي ٿو. وقفي وقفي سان، اتي هڪ مادام اچي ٿي جيڪا سندن پينٽنگز جي تعريف ڪندي چوي ٿي، ” هي ته صفا گيلري ۾ رکڻ جهڙيون آهن. هنن ۾ توهان جو روح ٿو نظر اچي“، جنهن تي شاگرد ڏاڍا خوش ٿيندا آهن. مادام سندن ٺاهيل تصويرون پاڻ سان گڏ کڻي ويندي آهي. ٽامي سٺيون تصويرون نه ٺاهي سگهندو آهي، جنهن تي سڀ مٿس چٿرون ڪندي، چون ٿا ته تخليقيت نالي جي ته تو ۾ ڪا شئي ئي ناهي. سٺي چال چلت ۽ سٺين مارڪن جي عيوض، ٻارن کي ٽوڪن ملندا آهن جن سان هو خريداري ڪري سگھندا آهن. اها خريداري ڪنهن شهر مان نه پر اتي اسڪول ۾ ئي ڪندا آهن ۽ ان لاءِ  سامان ٻاهران ايندو آهي. شاگرد ننڍيون ننڍيون شيون خريد ڪري ڏاڍا خوش ٿيندا آهن. ماحول ۾ هڪ خاص قسم جي پراسراريت آهي جنهن کي ناول پڙهندڙ شدت سان محسوس ڪري ٿو پر آهستي آهستي ڳالهه کلڻ لڳي ٿي ته، اتي پڙهندڙ سڀ ٻار، قدرتي طور نه پر سائنسي طريقي سان ڪلوننگ ذريعي، هڪ خاص مقصد لاءِ  پيدا ڪيا ويا آهن. اهي جڏهن جوان ٿيندا ته انهن کي عضوا ڏيندڙ (Donar) ٿيڻو پوندو ۽ اهي هڪ هڪ ڪري، پنهنجا چار عضوا عطيو ڪندي مڪمل (Complete) ٿيندا، يعني سندن موت ٿي ويندي.جوان ٿيڻ کان پوءِ ، ٽامي، رٿ ۽ ڪيٿي کي به ٻين وانگر، اسڪول کان ٻاهر، حقيقي دنيا ۾ هڪ ڪاٽيج ۾ رهايو ويندو آهي ته جيئن ضرورت وقت سندن عضوا ڪڍي سگهجن. ڪاٽيج ۾ ٽامي ۽ رٿ جنسي عمل ڪن ٿا جن جي کين ڪا جھل پل ناهي. کين ٺاهڻ وارن، انهيءَ ڳالهه جو خاص خيال رکيوهو ته هو ٻار پيدا ڪري نه سگھن.ڪيٿي دل ئي دل ۾ ٽامي سان محبت ڪندي هئي ۽ کيس رٿ سان جنسي عمل ڪندي ڏسي اداس ٿي وڃي ٿي. ڪاٽيج ۾ کين ٻڌڻ ۾ آيو ته جيڪي عضوا ڏيندڙ، هڪٻئي سان سچي محبت ڪن ٿا اهي جيڪڏهن درخواست ڏين ته ڪجهه عرصي تائين سندن آپريشن موخر ڪري سگهجن ٿا. پر اها درخواست ڪنهن کي ڏجي، ان جي ڪا خبر ناهي.
عضوا ڏيندڙن مان ڪجهه تيماردار (Carer) به ٿي سگهن ٿا، جيڪي عضوا ڏيندڙن جو خيال رکندا ۽ ڪجهه عرصي تائين انهن جا عضوا نه ورتا ويندا. ڪيٿي تيماردار بڻجي وڃي ٿي ۽ کيس هڪ شهر کان ٻئي شهر تائين مسلسل سفر ڪرڻو پوي ٿو. ڏهاڪو کن سال گذري وڃن ٿا. هڪ ڏينهن ڪيٿي کي خبر پوي ٿي ته آپريشن کان پوءِ ، رٿ جي طبيعت خراب آهي. ڪيٿي ساڻس اسپتال ۾ ملي ٿي جتي کيس خبر ٿي پوي ته رٿ ۽ ٽامي ڪافي عرصو اڳ ئي الڳ ٿي ويا هئا. ڪيٿي، رٿ کي ساڻ ڪري، ٽامي سان ملڻ اچي ٿي جيڪو ٽي دفعا عضوا ڏيئي چڪو آهي. رٿ، اتي اعتراف ٿي ڪري ته کيس ننڍي هوندي کان، ڪيٿي سان ساڙ ٿيندو هو ۽ ٽامي ۽ ڪيٿي کي گڏ ڏسي نه سگهندي هئي. هو ٽامي جي ويجهو محبت سبب نه پر حسد سبب آئي هئي. رٿ، ٻنهي کي چوي ٿي ته توهان ٻنهي جي محبت سچي آهي تنهنڪري توهان ٻئي درخواست ڏيئي تاخير ڪرايو ۽ ڪجهه سال محبت سان گڏ گذاريو.  
رٿ کين مادام جي گهر جي ائڊريس ڏي ٿي. ٽامي معصوميت مان چوي ٿو ته انهن کي ڪيئن خبر پوندي ته اسان جي محبت سچي آهي؟ ڇو ته سچي محبت ته روح سان ٿيندي آهي ۽ روح پينٽنگز ۾ نظر ايندو آهي. منهنجيون پينٽنگز ته هيون ئي بي روح. پوءِ ٽامي ٻيهر، پينٽنگز ٺاهي ٿو ۽ هي ٻيئي مادام جي گھر اچن ٿا ۽  کيس چون ٿا ته سندن هي تصويرون ڏسي ۽ گيلري ۾ رکي ته جيئن ٽامي جو روح نظر اچي. ائين تاخيريت (Deferral) وٺي ڏيڻ ۾ سندن مدد ڪري. مادام هنن ڏانهن حيرت مان ڏسي کين ٻڌائي ٿي ته اهڙي ڪا گيلري نه هئي جتي سندن پينٽنگز رکبيون هيون. اهي ته سڀ سندس گهر ۾ ڍڳ لڳيون پيون آهن. ها، پينٽنگز ۾ روح نظر اچي ٿو پر ان جو تاخيريت سان ڪوتعلق ڪونهي، بلڪ تاخيريت  نالي ته ڪا شئي آهي ئي ڪانه. ٽامي ۽ ڪيٿي ٽٽل دل سان واپس اچن ٿا ۽ هڪ ويران رستي تي ٽامي گاڏي مان لهي، زور زور سان رڙيون ڪرڻ لڳي ٿو ائين جيئن ڪاوڙ ۽ بيوسي وچان، هيلشئم ۾ ڪندو هو. ڪجهه ڏينهن کان پوءِ ، ڪيٿي جي اکين جي اڳيان، آپريشن ٽيبل تي هڪ معصوم ۽ اداس مسڪراهٽ سان ٽامي جي تڪميل ٿئي ٿي ۽ ڪيٿي جي عضوا ڏيڻ جي شروعات.
هن ناول جي شروعاتي ستر اسي صفحن تائين ته خبر ئي نٿي پوي ته هي ناول ڇا جي باري ۾ آهي. بوريت به ٿيڻ لڳي ٿي پر آهستي آهستي ڪوهيڙو هٽڻ لڳي ٿو ۽ پڙهندڙ جي نڙي خشڪ ٿيڻ لڳي ٿي. اڳتي هو تجسس کان وڌيڪ دهشت جي زيرِاثر ناول پڙهي ٿو. پنهنجي تصور ۾، هڪ طرف ٻارن جي مظلوميت ۽  معصوميت جو جهان ته ٻئي طرف کيس ڪاتيون تکيون ٿيندي نظر اچن ٿيون. لرزاهٽ ٿي طاري ٿئي اهو سوچي ته هي ذهين، معصوم، خوبصورت ٻار انهيءَ ڪري پاليا پيا وڃن ته جيئن هنن جا گردا، جگر، ڦڦڙ، دل، اکيون ڪڍي، امير ماڻهن جون زندگيون طويل ڪري سگھجن!
پنهجي اسلوب ۽ فڪر ۾ هي ناول مونکي علامتي به لڳي ٿو ته وجودي به. جيئن ساراماگو شروعات ۾ پڙهندڙ جو گلو پڪڙي وٺي ٿو ۽ آخر تائين، پڙهندڙ، ان مان نٿو نڪري سگهي، تيئن اشيگرو، آهستي آهستي، غير محسوس طريقي سان، سيني ۾ خنجر کپائي ٿو ڇڏي ۽ خونِ جگر، پڙهندڙ جي اکين مان ڳوڙها بنجي ٽمڻ لڳي ٿو. پڙهندڙ کي زبردستي، پنهنجي رڙ کي گلي ۾ ئي گھٽڻو پوي ٿو. هي ناول هر حساس پڙهندڙ جي دماغ ۾ زلزلو ۽ دل جي دنيا کي ته بالا ڪرڻ جي سگھ رکي ٿو. هن ناول جي تباه ڪن اثرن کان آئون شايد، ڪافي عرصي تائين نڪري نه سگهان.

This entry was posted in Feature Story. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *