تازا ترين
  • *سڀاڻي هڪ وڏي پيڪيج جو اعلان ڪندس، پاڪستان جي ڀيٽ ۾ ٻين ملڪن اندر ڪورونا جي صورتحال خراب آهي، وائرس سبب سڄي دنيا ڏکيائين ۾ آهي: وزيراعظم*
  • *ڪراچي: ايڪسپو سينٽر ۾ ڪورونا وائرس جي مريضن لاءِ 1200 بسترن تي ٻڌل فيلڊ آئسوليشن سينٽر جو افتتاح*
  • *سنڌ هاءِ ڪورٽ سکر طرفان ڪرپشن ڪيس ۾ گرفتار سهيل انور سيال جي ٻن عزيزن سوڌو 3 ڄڻن جي ضمانت منظور*
  • *امريڪي صحافي ڊينيئل پرل جي اغوا ۽ قتل ڪيس ۾ عمر شيخ جي موت واري سزا 7 سال قيد ۾ تبديل*
  • *صحافين کي گاريون ڏيڻ وارو ٽرينڊ صحافت تي هڪ وڌيڪ حملو آهي:بلاول ڀٽو زرداري*
  • *ٺٽو: جهرڪ ويجهو ڪار ڪلٽي، جهمپير واسي 2 ڄڻا فوت، هڪ زخمي * حادثي ۾ نياز بروھي ۽ عبدالستار بروھي فوت ٿي ويا، ولي بروھي سخت زخمي *
  • *ڪورونا وائرس سبب پاڪستان ۾ وڌيڪ 3 ڄڻا فوت، فوتين جو انگ 31 ٿي ويو، ملڪ ۾ 2291 متاثر *سنڌ ۾ اڄ ڪورونا وائرس جا 34 ڪيس رپورٽ ٿيا آهن، صوبي ۾ مبتلا مريضن جو انگ 743 ٿي ويو آهي:صحت کاتو * خيبرپختونخوا ۾ ڪورونا وائرس جا 23 ڪيس سامهون آيا، وڌيڪ 2 ماڻهو فوت ٿي ويا، پنجاب ۾ به هڪ ڄڻو فوت ٿيو*
  • *ڳوٺ کولرا عباسي ۾ گهر مان چوري جي ڪوشش دوران هٿياربندن فائرنگ ڪئي، علي ڏنو، خالق، ماجد ۽ شاهد قتل ٿي ويا*
  • *پيرجوڳوٺ ڀرسان هٿياربندن جي گهر تي فائرنگ، 4 ڀاتي قتل*
  • *ڪنڌڪوٽ ۽ ڪرمپور مان هٿياربند ٽن ڄڻن کي اغوا ڪري ويا * ڪنڌڪوٽ: ڳوٺ حمل جعفري مان هٿياربند باغ جي چوڪيدار نعمت ۽ اصغر جعفري کي اغوا ڪري ويا * ڪنڌڪوٽ: اوڳاهي لاڙي وٽ هٿياربندن جي مزدا تي فائرنگ، ڊرائيور حبيب الله زخمي، علي حسن بروهي کي اغوا ڪيو ويو
  • *ٽنڊو محمد خان: حيدرآباد جي لمس اسپتال ۾ ڪورونا وائرس جو مريض فوت، ڊي ايڇ او پاران تصديق*
  • *چين مان جهاز 14 ٽن سامان کڻي اسلام آباد پهچي ويو *
  • *پوري دنيا ۾ ڪورونا وائرس سبب فوتين جو انگ 47 هزارن کان وڌيڪ ٿي ويو*
  • *سڀاڻي جمعي تي 12 کان 3 وڳي تائين ڪرفيو جهڙو لاڪ ڊائون ڪرڻ جو حڪم *
  • *سنڌ ۾ ڪورونا وائرس سبب لاڪ ڊائون کي 11 ڏهاڙا ٿي ويا، روزگار ۽ خوراڪ بند، بُک وبائي صورت اختيار ڪرڻ لڳي*

عورت جي خودمختياري ۽ برابري جو سوال…ريحانه شيخ

“منهنجو جسم منهنجي مرضي” يا اختيار جي نعري ڪيترن ئي رجعت پسند ۽ بظاهر ترقي پسند (خاص طور مردن) اندر ٿرٿلو مچائي ڇڏيو آهي، جيڪي مرد ڇوڪرين ۽ عورتن جي پنهنجي مرضي سان جيئڻ جي بنيادي حق تي ايترو مڇرجي وڃن ٿا اهي پنهنجي گهر جي عورتن سان ڪهڙو حشر ڪندا هوندا، اها ڳالهه سمجهڻ ۽ محسوس ڪرڻ ايڏي ڏکي ناهي.
مان گذريل ڪيترن ئي سالن کان سماجي ترقي جي شعبي سان واڳيل هجڻ ڪري سڄي پاڪستان جي ڏورانهن علائقن ( ٿر کان وٺي فاٽا، پنجاب ۽ بلوچستان جي ٻهراڙين توڙي شهرن) ۾ عورتن ۽ مردن سان عورت جي خودمختياري ۽ ترقيءَ جي حوالي سان ڳالهه ٻولهه، بحث مباحثا ۽ تربيتي ورڪشاپ ڪندي رهي آهيان ۽ ان نتيجي تي پهتي آهيان ته عورتن جي خودمختياري جو سوال تمام ڊگهي ۽ گهڻ طرفي جدوجهد ذريعي ئي حل ڪري سگهجي ٿو ۽ ان ۾ عورت مارچ جهڙين سرگرمين جو هجڻ تمام ضروري آهي، جنهن وسيلي سماج ۾ نوان بحث ۽ نوان موضوع جنم وٺن ٿا ۽ ماڻهن جي ذهنن کي جنجهوڙين ٿا.
ڪجهه مهينا اڳ مان پنهنجي ڪم واسطي سنڌ جي مختلف ضلعن جي ٻهراڙين ۾ تقريبن هڪ سئو کان وڌيڪ عورتن سان ملاقات ڪئي، تقريبن هر نوجوان ۽ وڏي عمر جي عورت کان پڇيو ته توهان جي عمر ڪيتري آهي؟ منهنجي ان سوال پڇڻ تي يا ته اها عورت ٻين عورتن جي طرف نهاريندي هئي، يا کلي چوندي هئي ته الائي مون کي خبر ناهي، اسين پڙهيل ناهيون، يا وري سڃاڻپ ڪارڊ کڻي منهنجي هٿ ۾ ڏيندي هئي ته تون پاڻ پڙهي ڏس مون کي خبر ناهي.
هڪ عورت ته مون کي حيرت ۾ وجهي ڇڏيو، منهنجي نظر ۾ هن جي عمر گهٽ ۾ گهٽ چاليهه سال هوندي، منهنجي پڇڻ تي ٻڌايائين ته سندس عمر 17 سال آهي، مون يڪدم پڇيومانس ته توهان کي ٻار ڪيترا آهن، چيائين چار، مون کان پاڻمرادو نڪري ويو ته پوءِ ته تون 17 سالن جي نه هوندينءَ جواب ۾ چيائين ته پوءِ 50 سالن جي هوندم، هن جي چهري مان بلڪل ظاهر هو ته هن کي اها خبر نه پئي پوي ته 17 سالن ۽ 50 سالن جي وچ ۾ ڪيترن سالن جو فرق هوندو آهي بعد ۾ مون ٻن ڳالهين تي سوچيو.،پهرين ته 17 سالن جي ڇوڪريءَ / عورت چئن ٻارن جي ماءُ ڇو نه ٿي ٿي سگهي؟ جيڪڏهن هڪ ڇوڪريءَ جي 13 سالن جي عمر ۾شادي ٿئي ۽ هوءَ هر سال هڪ ٻار ڄڻي ته 17 سالن تائين چار ٻار ڄڻي سگهي ٿي ۽ چار ٻارن جو ڄمڻ ۽ سنڀالڻ هن کي 17 سالن جي عمر ۾ 40 سالن جو ڪري سگهي ٿو، هتي اهو ٻڌائڻ ضروري آهي ته يونيسيف جي رپورٽ مطابق پاڪستان ۾ 21 سيڪڙو ڇوڪرين جي شادي 18 سالن کان گهٽ عمر ۽ 3 سيڪڙو ڇوڪرين جي شادي 15 سالن کان اڳ ٿئي ٿي، پاڪستان دنيا جي ڇهن ملڪن مان آهي جتي ڇوڪرين جي ننڍپڻ جي شادي عام آهي، (Department Of Economics and Social affairs) موجب پاڪستان ۾ 1000 مان 27 ڇوڪريون 15 کان 19 سالن جي عمر ۾ حمل واريون ٿين ٿيون، تنهن ڪري ان ڳالهه تي حيراني کان وڌيڪ پريشان ٿيڻ جي ضرورت آهي.
ٻي ڳالهه جنهن ان واقعي کانپوءِ مون کي پريشان ڪيو ته اسان جي سماج ۾ هڪ اڻپڙهيل ۽ غريب عورت لاءِ عمر ڪا به معنيٰ نٿي رکي ۽ رکي به ڀلا ڇو ؟ جڏهن هن ڇوڪري کي اسڪول ناهي وڃڻو ۽ داخلا لاءِ عمر ناهي ٻڌائڻي، جڏهن هن کي ب فارم وٺي هن ملڪ جو بنيادي شهري جو حق ناهي وٺڻو، جڏهن هُن کي 22 سالن تائين نوڪري ناهي وٺڻي ۽ نوڪري ڪرڻ کانپوءِ رٽائرڊ ناهي ٿيڻو ۽ جڏهن هُن کي 18 سالن تائين سڃاڻپ ڪارڊ ٺهرائي ووٽ ناهي ڏيڻو يا 18 سالن کان اڳ شادي کان انڪار، نڪاح نامي تي صحيح ناهي ڪرڻي ۽ جڏهن هُن کي پنهنجي زندگي سنوارڻ لاءِ وڏا خواب ناهن ڏسڻا ته پوءِ هوءَ عمر ڄاڻي ڇا ڪندي، هُن لاءِ عمر ننڍي يا وڏي هجڻ بي معنيٰ ٿي ٿو وڃي، هتي اهو ٻڌائڻ ضروري آهي ته پاڪستان ۾ تقريبن اڍائي ڪروڙ کان مٿي ٻار نه ٿا پڙهن ۽ انهن مان 60 سيڪڙو کان مٿي ڇوڪريون آهن.
هِتي اِها ڳالهه به غور ڪرڻ جي آهي ته ڇوڪرين ۽ عورتن سان ناانصافي جو بنياد ئي جڏهن ان جو ڇوڪريءَ هجڻ آهي ۽ جڏهن ان جسماني فرق کي بنياد بڻائي سماج ۾ ان جي ڪمزور حيثيت بڻائي وڃي تڏهن اِهو لازم ٿي وڃي ٿو ته عورتون جيستائين پنهنجي جسم، ذهن ۽ فيصلن جو اختيار پاڻ وٽ نه رکنديون تيستائين سماج جي اندر برابري ۽ انصاف ممڪن ناهي.
عورت جي برابري ۽ خودمختياري جو سوال حل ڪرڻ لاءِ اِهو سمجهڻ ضروري آهي ته سڀ مرد هڪ ئي قطار ۾ بيٺل ناهن، اسان جي چوڌاري ڪيترائي مرد (اسان جا پيئر، ڀائر، زندگي جا ساٿي ۽ دوست) اهڙا آهن جيڪي هن جدوجهد ۾ پنهنجي گهر جي عورتن سميت گڏ بيٺا آهن ۽ عملي طور تي عورتن جي آزادي ۽ خودمختياري حاصل ڪرڻ لاءِ ٻانهن ٻيلي آهن.
ڪافي مرد اهڙا آهن جيڪي اڻڄاڻ آهن، سماج هنن کي به روايتن، رسمن ۽ ناانصافي ۾ جڪڙي ڇڏيو آهي، انهن ڪڏهن آزاد عورت جو سوچيو ئي ناهي، انهن سان ڳالهه ٻولهه ڪرڻي پوندي، انهن کي سمجهڻو ۽ سمجهائڻو پوندو، پر ڪيترائي مرد تعصبي ۽ رجعت پرست آهن، اهي عورت جي خودمختياري کي پنهنجي لاءِ خطرو محسوس ڪن ٿا، اهي شايد ڪڏهن سمجهي نه سگهن پر اسان سڀني جي گڏيل جدوجهد سان ڪمزور ضرور ٿيندا، تنهن ڪري برابري، انصاف ۽ انساني حقن جي ضابطن تي جڙيل سماج جي ڪوشش لاءِ عورتن توڙي مردن کي گڏجي اٿڻو پوندو.

This entry was posted in Soormi. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *