تازا ترين
  • *گهوٽڪي ميونسپل آفيس جو رڪارڊ چوري ڪرڻ وارو ڪيس: ضمانت رد ٿيڻ بعد ميونسپل ڪميٽي جو چيئرمين ۽ اڪائونٽنٽ کسڪي ويا * گهوٽڪي: ميونسپل آفيس جو رڪارڊ چوري ٿيڻ جو الزام آهي، اينٽي ڪرپشن عدالت سان رابطو ڪيو: عدالت * گهوٽڪي: سيد اصغر علي شاهه ۽ محبوب ڪولاچي تي ميونسپل آفيس جو سمورو رڪارڊ چوري ڪرڻ جو الزام آهي *
  • *ميرپور ساڪرو/ڌاٻيجي: نجي ڪمپني جي مبينا زيادتين خلاف ۽ مطالبن جي مڃتا لاءِ پورهيتن، مهاڻن ۽ ٻين جو ڪوسٽل هاءِ وي تي ڌرڻو * ميرپور ساڪرو/ڌاٻيجي: مقامي مهاڻن کي چيڪنگ بعد ڇڏيو ويندو آهي، جنهن لاءِ سندن قيمتي وقت ضايع ٿئي ٿئي: مظاهرين * ميرپور ساڪرو/ڌاٻيجي: سڪيورٽي گارڊز جا جائز مسئلا حل ڪري ڪمپني ۾ مقامي ماڻهن کي ڀرتي ڪيو وڃي: مطالبو *
  • *جيڪب آباد:”بنگلي آڏو ڪار ڇو بيهاري اٿئي“ جيڪب آباد ۾ پ پ سان واڳيل ضلعي ڪائونسل جي ميمبر جو هندو نوجوان نڪيش ڪمار تي تشدد، رتورت * جيڪب آباد: سردار زاده قادر خان کوسي تشدد ڪيو ۽ سندس محافظ ڪار جي شيشا ٽوڙيا: متاثر شخص نڪيش ڪمار * جيڪب آباد: واقعي جو ڪيس ٻن مک جوابدارن ۽ 8 اڻسڃاتل ماڻهن خلاف داخل، گرفتاري عمل ۾ نه آئي *
  • ڀلي سڀئي ڪرپٽ ليڊرز گڏجي وڃن،چورن کي نه ڇڏيندس ، 4سال سڪون سان گذارڻ لاءِمشرف جيان اين آر او نه ڏيندس:وزيراعظم جي اپوزيشن تي تنقيد*بلاول لبرلي ڪرپٽ آهي، سندس نظرئي سان آئينسٽائين جو روح تڙپيو هوندو،نواز شريف لاءِ گارنٽي گهري ته شهباز شريف ڊراما شروع ڪيا *اسلام آباد۾فضل الرحمان جي سرڪس مان ڪمزوردل واراوزيرگهٻرائجي ويا،مون سمجهايو ته ڪجهه نه ٿيندو:موٽروي جي افتتاحي تقريب کي خطاب *
  • فنڪاره ثمينه سنڌو جي قاتل کي 2 ڀيرا عمر قيد جي سزا*دهشتگردي ٽوڙ عدالت 2018ع ۾ شادي تقريب دوران قتل ٿيل فنڪاره جي ڪيس جو فيصلو ٻڌائي ڇڏيو*
  • پاڪستان شاهين ون ميزائل جو ڪامياب تجربو ڪري ورتو*شاهين ون ميزائل 650 ڪلوميٽرز تائين هٿيار کڻي وڃڻ جي صلاحيت رکي ٿو: ڊي جي آءِ ايس پي آر*
  • جسقم چيئرمين سوڌواڍائي هزارڪارڪنن خلاف بغاوت جوڪيس*پيغامِ سنڌ مارچ ڪندڙن خلاف ڪيس داخل ڪيو ويو،دهشتگردي لاءِڀڙڪائڻ۽رياستي ادارن خلاف نعريبازي جاالزام *
  • پنهنجا کيسا ڀرڻ لاءِ مل کي تباهه ڪيو ويو: سُپريم ڪورٽ اسٽيل ملز جي زمين وڪرو ڪرڻ کان روڪي ڇڏيو: وفاقي سرڪار جو موقف رد*اسٽيل ملز جي ملازمن کي پرويڊنٽ فنڊز ڏيڻ لاءِ پئسا ناهن، پگهارون ڏيڻ لاءِ ملز جي زمين وڪرو ڪري رهيا آهيون: وفاقي سرڪار جو وڪيل*ملز جي زمين عوامي ملڪيت آهي، وڪرو نٿي ڪري سگهجي، اڳي گاڏيون، ٽرڪ ۽ راڪيٽ ٺهندا هئا، هاڻي ملز ۾ پيداوار ٻُڙي آهي: عدالت*
  • اوڪاڙه ڀرسان درياهه ۾ ٻيڙي اونڌي، 8 لاش ڪڍيا ويا*ملڪو شيخو ويجهو واقعو پيش آيو، ٻيڙي ۾ 25 کان مٿي ماڻهو سوار هئا، وزيراعليٰ پنجاب طرفان رپورٽ طلب*
  • پي آءِ اي جا ٽشو پيپرز حجام جي دڪانن تي استعمال ٿيڻ لڳا*

روشن خيال عورتن تي ڏمريل مردن ڏانهن!………عائشه حسن ڌاريجو

سنڌي مرد جيڪو ننگن تي سرُ ڏيندڙ هيو، سياڻو سيبتو ۽ بردبار هيو، عورت جي عزت ڪندڙ هو، ظالم لاءِ تلوار جي وار وانگر هو پر افسوس جو اڄ هو پاڻ ظالم جو ساٿاري بڻجي ويو آهي، ڇو جو ڪنهن دانهن تي آواز نه اُٿارڻ به ظلم ڪرڻ جي برابر آهي. سنڌ جي عورت جيڪا شروع کان وفادار ۽ مزاحمت ڪندڙ رهي آهي ان جي همت جو مثال اسان ماضي ۾ ڏسنداسين ته همون ٻائي، تارا ٻائي، ٻاگهل ٻائي ٿورو اڃان ويجهو ڏسون ته بختاور ۽ فاطمه جن جي بهادري جا مثال ڪنهن کان ڳجها ناهن حال ۾ ڏسو ته سنڌي عورت پنهنجي وس آهر هر ممڪن ڪوشش ڪري اڳتي وڌي آهي، مختلف رڪاوٽن کي منهن ڏيئي اڄ هوءَ ان مقام تي پهتي آهي ته پنهنجي حقن لاءِ، پنهنجي بقا لاءِ مزاحمت ڪري، آواز اُٿاري جيڪو ان جو حق آهي پر سنڌ ۾ انهن گهربل حقن جي ڳالهه ڪرڻ ڄڻ ڪاريهر سان وير وجهڻ مثال آهي ڇوته سنڌي مرد اڃان قبائلي ريتن رسمن ۽ پنهنجي ڪوڙي انا جي ور چڙھيل آهي، مٿان ظلم ته اُهو آهي جو هو پنهنجي ٻچن کي ڪُھڻ لاءِ تيار ٿي وڃي ٿو.
ڏسو ته اخبارون ڀريون پيون آهن ته هڪ مهيني ۾ الائي جي ڪيتريون نياڻيون ڪاريون ڪري ماريون ويون، ڪيترن جي عزتن کي پائمال ڪيو ويو ڪيتريون ذاتي دشمني جي ور چاڙهيون ويون، الائي جي ڪيترين عورتن کي گهريلو تشدد جو نشانو بڻايو ويو. عورت ۽ مرد هڪ ئي مٽي جا ٺھيل، هڪ ئي رت جو رنگ، ساڳيا احساس، ساڳيا جذبا وڏي ڳالهه ته انهن ٻنهي وجودن جي ميلاپ سان هڪ نئون وجود جنم وٺي ٿو، جنهن سان هڪ جوڙو هڪٻئي جي وڌيڪ ويجهو اچي وڃي ٿو، ڪيترو نه پيارو آھي اهو احساس جيڪو ھڪٻئي سان ڳنڍي رکي ٿو پو اهو احساس ڪنهن به رشتي جو ڇو نه هجي پر جڏھن ان ۾ محبت آهي،عزت آهي ته سڀ ڪجهه آھي پوءِ به ڏسجي ته مرد پاڻ کي عورت کان مٿانهون سمجهي ٿو ڇو ته شروع کان ان کي ماحول اهو مليو آهي ته مرد، عورت کان وڌيڪ طاقتور ۽ عزت لائق آهي.
سنڌي سماج ۾ مرد ۽ عورت جي فطرت ڏسنداسين ته گهڻي ڀاڱي محسوس ٿيندو ته مرد اناپرست، ضدي، هٺيلو، نالي ماتر غيرت جي گهوڙي تي سوار رهندو آهي. فريب ڏيڻ تي اچي ته هڪ ئي وقت چئن عورتن کي پنهنجون محبوبائون ۽ هڪ سان نڪاح ڪري کيس زال بڻايو ويٺو هوندو آهي ۽ جي زال شڪ ڪري ته قسم وري ننڍي راڻي ڌيءَ جو کڻندو آهي ۽ لڪ لڪوٽي جي هي راند سڄي حياتي هلندي آهي. همت آهي ان عورت جي جيڪا خبر هوندي به بيخبر ٿي ويندي آهي. ڏٺو ويو آهي ته جي عورت، ڪنهن سان محبت ڪري ٿي ته سهڻي، سسئي، مومل ۽ ماروي ٿي ڏيکاري ٿي. هو محبوب ۽ محبت خاطر هر ڏکيو قدم کڻي ٿي، ايتري قدر جو هڪ شادي شده عورت محبوب جي اسرار تي گهر ٻار ڇڏڻ لا تيار ٿي وڃي ٿي .
ڏم سين جُسو ظاهرا، من ميهار سين ميڙُ
هو محبت کي پنهنجو معراج سمجهي ٿي. تاريخ شاهد آهي ته عورت مرد کان وڌيڪ وفادار رهي آهي. ان ڳالهه کان به انڪار نٿو ڪري سگهجي ته سو مان 20 سيڪڙو مرد تماچي وانگر سچا، کرا ۽ وفادار رهيا آهن پر اڪثريت نه. تمام گهڻي مشاهدي کانپوءِ معلوم ٿئي ٿو ته مرد عورت جي هستي کي ڪڏھن به مڃڻ لاءِ تيار ناهي رهيو. نه ان عورت کي ان جا جائز حق ڏنا آهن، نه آئنده ڪو ارادو رکي ٿو، ڇو جو هو هر دور ۾ عورت جي مضبوط ارادن ۽ سندس مزاحمت کان اندر ئي اندر، دل ئي دل ۾ ڊنل رهيو آهي. ڇا ان جو خوف ختم ٿيڻ لاءِ اهو ڪافي ناهي ته محترمه بينظير ڀٽو جهڙي عورت اهڙي انسان سان زندگي گذاري جنهن جون عادتون برداشت کان ٻاهر هيون پر پوءِ به هن هڪ باڪردار ۽ هڪ همت واري عورت ٿي ازدواجي زندگي گذاري. ڀلي انهن جي وچ ۾ مسئلا ۽ تڪرار رهيا پر هن ڪڏھن به ٻڙڪ ٻاهر نه ڪڍي. هن پنهنجي لاتعداد خوبين، جرئت، همت ۽ خوبصورتي هوندي پنهنجي ور سان نباه ڪيو، نه صرف ايترو پر بي بي ته مردن لاءِ مثال بڻي ته هڪ عورت لاتعداد خوبين جي باوجود پنهنجي مرد کي عزت ڏيڻ ڄاڻي ٿي، مختلف اختلافن باوجود هڪ ڀرم جو غلاف چاڙهيون اچي ٿي.
عورت ۽ مرد جي مزاجن ۾ وڏو فرق آهي. پڙهيل لکيل،هوشيار، خوبصورت ۽ نئين دنيا سان هلندڙ مرد، عورت برداشت ڪري وڃي ٿي. نه صرف ايترو پر هوءَ خوش ٿئي ٿي. پر هڪ پڙهيل لکيل، ذهين، خوبصورت،تبديلي پسند، مزاحمت ڪندڙ عورت، مرد ڪڏھن به پسند نه ڪندو جي ڪندو به ته چوندو ته اها عورت ان جي محبوبا هجي. جي عورت سندس راءِ سان سهمت ناهي ته مرد جي ڪوڙي انا جاڳي پوي ٿي ۽ هو پاڻ کي سچو ڏيکارڻ خاطر ان عورت خلاف هر حربو استعمال ڪري ٿو، ايتري قدر جو ڪجهه ڪين وري ٿو ته ڪردار ڪشي تي لهي اچي ٿو. سچ اھڙي ننڍڙي سوچ تي وڏا وڏا ٽهڪ ڏيڻ سان گڏ مرد جي هلڪي سوچ تي افسوس ٿئي ٿو .
ھر راهه،هر ڳالهه، هر وقت هر سوچ ۽ هر فعل مرد لاءِ صحيح ۽ عورت لاءِ خراب ٿو ٿي وڃي، ڀلا ڏس ته ڏيو توهان ڪير ٿيندا آهيو، سنڌ جي نياڻين تي آڱر کڻندڙ؟ توهان سماج جا ٺيڪيدار آهيو ته پهريان نياڻين سان جيڪو ظلم ۽ ڏاڍ ٿئي ٿو ان کي ته روڪيو، ڪا مزاحمت ڪيو،ڪا بک هڙتال ڪيو، روڊن تي نڪرو، سرداري ۽ قبائلي نظام خلاف اٿي کڙا ٿيو پر اهو ڪم انهن ادڙن کان پڄندو نه،ڇو جو هي ڪم ڪجهه مخصوص مردن جو آهي، باقي ويٺا دشمنيون نڀائين ۽ مزا ماڻين.
ٻيلي نياڻين جي عزتن جا محافظ بڻجو، توهان کي مناسب ناهي ته انهن عورتن کي تنقيد جو نشانو بڻايو جن کي سال ٿي ويا عورتن سان ظلم خلاف دانهيندي، جلسا جلوس ۽ تحريڪون هلائيندي،نٽهڻ اُس ۾ بيهي مزاحمت ڪندي. پر لڳندو اهو آهي ته ڀائرن کي انهن عورتن سان ڪي ظاهري اختلاف ناهن پر هو انهن جي ڏاهپ، جرئت ۽ همت کان خوفزده آهن، هو عورت کي اڳتي وڌندي، تحريڪن جون واڳون سنڀاليندي نٿا ڏسي سگهن.
ٻڌو آهي پڙھيل لکيل ماڻهن وٽ ٻيو ڪجهه نه به هجي پر انهن ۾ هڪ عادت ضرور هوندي آهي ته هو پرائي ذاتي زندگين ۾ ڪاهي ناهن پوندا پر لڳي ٿو ته هي ڳالهه سنڌي ماڻھن تي لاڳو نٿي ٿئي ڇو ته هو رڳو پرائين زندگين ۾ بنا پڇا جي داخل ٿي ويندا آهن پر قمبر واري پير وانگر فتوائون به ڏيندا آهن، ڇو جو هو هر ڳالهه کان اُتم آهن، هر سزا ۽ جزا کان آجا آهن. مرد ڪيترو به آزاد خيال ڇو نه هجي، ڀلي ان آزاد خيالي ۾ هو ڪهڙي قسم جو طريقو ڇو نه ڳولهي لهي جنهن تي هلي هو پر سڪون زندگي گذاري، ڪهڙي طريقا جا هيئر اسٽائيل ڪري ڪلهن تائين وار ڪري پونيون وجهي يا مٿي تي سڌي يا پٽا پٽي زمين ٺھرائي ڇڏي، ڪنن ۾ واليون پائي، ڪلرفل شرٽون پائي، ٻانهن ۾ بريسليٽ پائي هر عورتاڻو فيشن ڪري پر ڇو ته مرد آهي سڀ جائز پر جي عورت رڳو مٿي تي رئو نٿي پائي، سينو تاڻي هلي ٿي، پرس ڪلهي ۾ وجهي ٿي، وار ڪٽنگ ڪرائي ٿي، پنهنجن ويجهن دوستن سان کلي ٿي، ڀوڳ مزاق ڪري ٿي، هوٽل تي وڃي ٿي ته پڪ مائي عياش آهي. مطلب توهان وٽ پرکڻ جا پيمانا اهي آهن ته عورتون گهر ۾ بند هجن، رئو مٿي تي پائن، وڏي آواز سان نه ڳالهائن، مطلب توهان لاءِ روشن خيال عورت قابل قبول ناهي. جي آهي ته پوءِ صبح شام هو توهان جي اشارن جو انتظار ڪري، جيڪو ممڪن ناهي. ڇو ته روشن خيال، لبرل عورت ڄاڻي ورتو آهي ته هوءَ ڪنهن جي به غلام ناهي، هن کي ڪنهن جي فتوائن جي ضرورت ناهي، هن کي ساٿ جي ضرورت آهي، عزت جي ضرورت آهي، مرد جي دهشت ۽ وهشت جي نه پر اعتماد جي ضرورت آهي.
اسان يا توهان ڪير ٿيندا آهيون، ڪنهن جي به خلاف فتوائون ڏيڻ وارا پر افسوس سان ٿو چئجي ته ڪجهه ماڻھن دشمنيون نڀائڻ خاطر پنهنجي عزتن جو به ناهن سوچيندا ته انهن جو سماج ۾ ڪو مقام آهي، هو به سنڌ ڄاوا آهن. ڇا گڏ هلي ڪري عورتن جون تحريڪون نٿيون هلائي سگهجن، ڪجهه رنجشن کي پوئتي رکي انهن عورتن سان گڏجي قدم قدم سان نٿو ملائي سگهجي؟ هي تحريڪون، مظاهرا ان لاءِ ناهن ته عورت اُڏرڻ لڳي پر ان لاءِ آهن ته اسان کي ساهُه کڻڻ ڏنو وڃي، جتي مرد سان بيهي ڪري چئي سگهجي ته هي زمين منهنجي آهي، هي آسمان منهنجو آهي، مونکي حق آهي ته مان پنهجي جيون ساٿي جي چونڊ ڪيان. مونکي حق آهي ته پڙهي سگهان،کلي سگهان روئي سگهان، پنهنجي چڱي بري جو فيصلو ڪري سگهان.

This entry was posted in Soormi. Bookmark the permalink.

3 Responses to روشن خيال عورتن تي ڏمريل مردن ڏانهن!………عائشه حسن ڌاريجو

  1. Arfana. Allah says:

    Excellent article dear Aisha

  2. A G ZAFFAR QADRI says:

    بهترين لکت.. اوهان جي خيالن سان سهمت آهيان

  3. Abdul Qadeer Ansari says:

    I disagree at some places in this piece.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *