تازا ترين
  • *سپريم ڪورٽ ۾ شهباز شريف خلاف مني لاندرنگ ڪيس، شريڪ جوابدارن جي اپيل تي ٻڌڻي *عدالت جوابدار فضل داد عباسي ۽ شعيب قمر جي ضمانت جي اپيل تي ٻڌڻي ڪئي *سپريم ڪورٽ ٻنهي جوابدارن جي ضمانت واري درخواست تي نيب کي نوٽيس جاري ڪري ڇڏيا *ٻنهي جوابدارن تي شهباز شريف لاءِ سهولتڪاري ۽ مني لانڊرنگ جو الزام آهي*
  • *روشن سنڌ منصوبو ڪرپشن ڪيس: سنڌ جو وڏو وزير مراد علي شاهه نيب اسلام آباد آڏو پيش *نيب ٽيم طرفان جعلي بئنڪ اڪائونٽس ڪيس جي حوالي سان به وڏي وزير کان پُڇاڳاڇا * نيب طرفان وڏي وزير مراد علي شاهه آڏو سوالنامو پيش ڪيو ويو *
  • *فيض گنج ۾ پيٽرول پمپ مالڪن حڪومتي فيصلي کي ٿڏي ڇڏيو، وڌيڪ اگهه تي پيٽرول جو وڪرو *پمپ مالڪن پاران پيٽرول جو في ليٽر 77 کان 78 روپيا ۾ وڪرو،عوام سخت پريشان *
  • *تنگواڻي ۾ پئٽرول سستو ٿيڻ بعد پيٽرول پمپ بند *پئٽرول نه ملڻ سبب صارفين سخت پريشاني جو شڪار *
  • *ملڪ ۾ پيٽرول سستو ٿيڻ کانپوءِ بحران پيدا ٿي ويو، ڪراچي سوڌو ملڪ جي اڪثر شهرن ۾ پيٽرول پمپ بند، عوام پريشان*
  • *چونڊڪو ۾ رولو ڪتن نينگري کي ڏاڙهي زخمي ڪري ڇڏيو *10ورهين جي ثمينا ڌي گلاب خاصخيلي کي اسپتال منتقل ڪيو ويو *نارو ۾ ٽن مهينن دوران ڪتن جي ڏاڙهيلن جو انگ500 ٿي ويو *
  • *بخشاپور ويجهو نوجوان کي رولو ڪتن ڏاڙهي زخمي ڪري ڇڏي *ڳوٺ محمد نواز چاچڙ واسي 24ورهين جي محراب علي چاچڙ کي رولو ڪتن ڏاڙهي وڌو *
  • *جوابدار گرفتار نه ٿيڻ خلاف مقتول ڀائرن جا پڪا چنا وٽ روڊ تي لاش رکي ڌرڻو هنيو ويو*
  • *پڪا چنا ڀرسان عورتن جي جهيڙي بعد جوابدارن فائرنگ ڪري 2 ڀائرن کي قتل ڪيو هو*
  • *سيوهڻ ڀرسان سڱاوتي تڪرار تان قتل ڪيل 2 ڀائرن جي جنازي نماز ادا، وارثن جو لاش رکي ڌرڻو*

اگهاڙن پيرن وارن ماڻهن جو ڳوٺ!

اگهاڙن پيرن وارو تصور اسان مان اڪثر ماڻهن لاءِ نئون ڪونهي. ڇاڪاڻ ته اسان کي اڪثر جاين تي جوتا لاهڻا پوندا آهن، جيئن ڪنهن عبادت گاهه يا درگاهه ۾ وڃڻ وقت اسين احترام مان جتيون لاهيندا آهيون، ڪي ماڻهو گهر ۾ ڪمري اندر داخل ٿيڻ وقت جتي لاهيندا آهن، ته جيئن مٽي يا دز وغيره ڪمري ۾ داخل نه ٿي سگهي.
پر انڊيا جي رياست تامل ناڊو جي ڳوٺ اندامن جو قصو ئي ڪجهه ٻيو آهي. هن ڳوٺ ۾ 130 ڪٽنب رهن ٿا، جن مان اڪثر هارپو ڪندا آهن. اتي مون کي 70 سالن جو هڪ پيرسن مکن آرومگام مليو، جيڪو نم جي هڪ وڏي وڻ هيٺيان عبادت ڪري رهيو هو. هن ٻڌايو ته سندس ڳوٺ جي ڪهاڻي هن وڻ جي هيٺيان شروع ٿئي ٿي، ڇاڪاڻ ته هي اها جاءِ آهي، جتي ڳوٺ جا ماڻهو پهچڻ وقت پنهنجي جتي لاهي هٿ ۾ کڻندا آهن ۽ پوءِ ڳوٺ ۾ داخل ٿيندا آهن.
ڳوٺ ۾ پيرسن، ضعيف ۽ بيمار ماڻهن کانسواءِ ڪوبه ماڻهو جتي نه پائيندو آهي. اهو پوڙهو پاڻ به پيرين اگهاڙو هو. ڳوٺ جي رستن تي هلندي مون کي ڪيترائي ٻار اسڪول ويندي نظر آيا، ماڻهو پنهنجي ڪمن ڪارن وارين جاين ڏانهن وڃي رهيا هئا، پر سڀني کي جتيون هٿن ۾ هيون، جهڙوڪر پرس يا ٿيلها کڻي پيا وڃن.
مون 10 سالن جي سائيڪل سوار انبو ننٿي کي روڪيو، جيڪو به پيرين اگهاڙو هو، هو 5 ڪلاس ۾ پڙهي ٿو، سندس اسڪول ڳوٺ کان 5 ڪلوميٽرن جي فاصلي تي آهي. مون کائنس پڇيو ته ڇا هن ڪڏهن ڳوٺ ۾ جتي نه پائڻ واري رسم کي ٽوڙيو آهي؟ ته هن جواب ڏنو ته “منهنجي ماءُ ٻڌايو آهي ته مٿياليما ديويءَ اسان جي ڳوٺ جي حفاظت ڪري ٿي، ان ڪري اسان کي احترام ۾ جتي نه پائڻ گهرجي، آئون چاهيان ته جتي پائي سگهان ٿو، پر اها ان هستيءَ جي توهين هوندي، جنهن جو هرڪو احترام ڪري ٿو”.
اهو ئي اسپرٽ آهي جيڪو هن ڳوٺ کي الڳ بڻائي ٿو، ڪنهن تي به ڪا پابندي ڪونهي، نه ئي وري ڪو هي مذهبي عقيدو آهي، پر هڪ روايت آهي، جنهن ۾ پيار ۽ احترام نظر اچي ٿو.
53 سالن جي مصور ڪروپيا پانڊي ٻڌايو ته هي اسان جو چوٿون نسل آهي جيڪو ان روايت تي هلي رهيو آهي. هن کي به پنهنجا جوتا هٿن ۾ کنيل هئا. سندس زال 40 سالن جي پيچياما جو چوڻ هو ته هو جڏهن به ٻني وغيره ۾ ڪم ڪندي آهي يا ڳوٺ کان ٻاهر هوندي آهي ته جتي پائي وٺندي آهي. هن ٻڌايو ته جڏهن ڪو نئون ماڻهو اسان جي ڳوٺ ۾ ايندو آهي ته اسين ان کي هتان جي رسم بابت ٻڌائيندا آهيون، پوءِ اهي مڃين يا نه، ڪابه زور زبردستي ناهي هوندي. هي مڪمل ذاتي قسم جي چوائس آهي، جيڪا هتان جي ماڻهن اپنائي ورتي آهي. هن ڪڏهن به پنهنجي ٻارن تي اهڙي قسم جي پابندي ناهي هنئي پوءِ به اهي سڀ ان رسم تحت هلندا آهن.
ان رسم جي پويان يقينن هڪ خوف ئي لڪيل آهي.
هڪ روايت آهي ته جيڪڏهن ڪوئي ان رسم تحت نه هلندو ته کيس بخار ٿي پوندو. هڪ ٻئي مصور ٻڌايو ته اسان کي هاڻ اهو ڊپ ناهي رهيو، هاڻ اسين اهو سڀ ڪجهه احترام مان ڪريون ٿا، هي ڳوٺ اسان کي مندر جي برابر لڳندو آهي.
62 سالن جو لڪشمن ويرابادرا هن وقت دبئي ۾ هڪ تعميراتي ڪمپني هلائي ٿو. 4 ڏهاڪن تائين هن ٻاهرين ملڪن ۾ هڪ مزدور طور پورهيو ڪيو آهي، هو هاڻ به پنهنجي ڳوٺ ايندو رهي ٿو، اڪثر ڪري مزدور وغيره ڀرتي ڪرڻ لاءِ، پر هو به ان رسم تحت ئي هلندو آهي. هو ٻڌائي ٿو ته 70 سال اڳ ۾ ڳوٺاڻن ڳوٺ ٻاهران نم جي وڻ هيٺ مٿيالاما ديويءَ جو بت لڳايو، ان وقت چون ٿا ته هڪ نوجوان ان بت وٽان جتي پائي گذريو هو، ان کانپوءِ کيس بخار ٿي پيو، جيڪو ڪيترن ئي مهينن تائين جاري رهيو.
ان وقت کانپوءِ ڳوٺ جا ماڻهو ڪنهن به قسم جي جتي نه پائيندا آهن، اها رسم هاڻي طرز زندگي جو حصو بڻجي چڪي آهي.
ڳوٺ ۾ هر پنجين، اٺين سان مارچ يا اپريل جي مهيني ۾ نم جي ان وڻ هيٺيان 3-4 ڏينهن لاءِ ديويءَ جو بت لڳايو ويندو آهي، جيڪو پوءِ ڀڃي ٽڪرا، ٽڪرا ڪيو ويندو آهي. ان دوران ڳوٺ ۾ رڳو عبادتون، ناچ، ڊراما وغيره هوندا آهن. اڳي اهو ميلو هر سال ٿيندو هو، پر جيئن ته مهانگائي وڌي وئي آهي، ان ڪري هاڻ اهو ڳوٺاڻن جي چندي تي منحصر آهي.
40 ورهين جو ڊرائيور رميش سيواگن ٻڌائي ٿو ته اڪثر ماڻهن کي هي هڪ عجيب وهم لڳندو آهي، پر گهٽ ۾ گهٽ ان روايت برادري ۽ سڃاڻپ جو هڪ تصور جوڙيو آهي. ان ئي رسم اسان ڳوٺاڻن کي جوڙي رکيو آهي، اسان ۾ هڪ ئي ڪٽنب جو احساس پيدا ڪيو آهي.
حيرت جهڙي ڳالهه آهي ته ٻاهرين دنيا ڏانهن اچ وڃ جو به ڳوٺاڻن تي اثر نه پيو آهي، اهو ئي سبب آهي جو دبئي ۾ رهندڙ ڪاريگر اڄ به ڳوٺ اچي ٿو ته جوتا لاهي داخل ٿئي ٿو. هو ٻڌائي ٿو ته “دنيا ۾ زندگي هميشه اهڙن سادين ۽ معمولي روايتن جي چوڦير گهمندي آهي، اسان جي رسم به ان جي هڪ ڪڙي آهي”.

This entry was posted in Feature Story. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *