تازا ترين
  • *ٺل: ايس يو پي ڪارڪن قائم سرڪي قتل ڪيس جو مک جوابدار بلوچستان مان گرفتار * ٺل: پوليس اوستا محمد لڳ جڳهه تي ڇاپو هڻي ربنواز عرف ربو کي گرفتار ڪيو * ٺل: جوابدار کي بس اسٽيڊ کان وچ شهر مان گشت ڪرائي ٿاڻي تي آندو ويو *
  • * دادو اسپتال ۾ عورت شمشاد ڌي ارباب شاھه فوت: غفلت جو الزام: ڊاڪٽرن کي مبينا مارڪٽ *
  • *جيڪب آباد تعليم ۽ ناڻي کاتي جي 17 ملازمن خلاف ڪرپشن جا 18 ڪيس داخل * جيڪب آباد: اڳوڻو ڊي او صادق ڪٽوھر، جبار دايو، غزالا ٿھيم، شڪور، ٽي اي او قمر ٻرڙو نامزد * جيڪب آباد: ٺل جي موجوده ٽي اي او ٺل ياسمين، گل حسن انڙ، مرتضيٰ جکرو ۽ ٻيا جوابدار ڄاڻايل *
  • *سجاول اسپتال انتظاميا جو ايمبولينس ڏيڻ کان انڪار: نينگري 2ڪلاڪ تڙپندي رهي: عملو ٽهڪ ڏيندو رهيو! * سجاول: ڳوٺ نودو ٻارڻ واسي پورھيت اصغر ملاح جي 12 سالن جي مسڪان کي طبيعت خراب ٿيڻ ڪري اسپتال آندو ويو * سجاول: ڊاڪٽرن نينگري کي ٺيڪ قرار ڏنو، نينگري جي پيشاب جي نالي بند آهي: خانگي اسپتال جي رپورٽ *
  • *ڄامشورو: بجلي ڏيو ڪونه، مٿان وري ڳرا بِل ٿا موڪليو: ڄامشوري ۾ عورتون حيسڪو جي آزار خلاف رستن تي نڪري آيون * ڄامشورو: حيسڪو زيادتيون بند نه ڪيون ته انڊس هاءِ وي بند ڪنديون سين: مظاهرين *
  • هاڻي شاگردن کي استاد ۽ ڪلارڪ پاڻ امتحاني فارم ڀري ڏيندا*پرائمري ۾ شاگرد جو نالو ۽ پيدائشي تاريخ صحيح لکو: عدالت طرفان داخلا فارم ڀرڻ لاءِ مڪينزم جوڙڻ جو حڪم*
  • راڻا ثناءُ الله خلاف شاهدن جي زندگيءَ کي خطرو آهي: شهريار آفريدي طرفان منشيات ڪيس پنڊي منتقل ڪرڻ جو مطالبو*سياسي ڊرگ ڊيلرز ۾ هٿ وجهڻ تي اي اين ايف جو ميڊيا ٽرائل ڪيو ويو، شاهدن کي به ڌمڪيون ملي رهيون آهن: مملڪتي وزير*راڻا ثناءُ الله خلاف ثبوت ۽شاهديون موجود آهن، جيل ۾ روزانو بُنيادن تي ٽرائل جي اجازت ڏني وڃي: اسلام آباد ۾ ميڊيا سان ڳالهيون*
  • اسٽي باوجود ڪيفي سنڌ کي ڇو ڊاٺو؟ ڪي ايم سي جي انڪروچمينٽ انتظاميا کي توهين عدالت جا نوٽيسز جاري*سنڌ هاءِ ڪورٽ ڪي ايم سي اختيارين کان جواب طلب ڪري ورتو*
  • گُٽڪي ۽ مين پُڙي جي ڪاروبار خلاف ڪريڪ ڊائون جو اعلان*گهرو کاتي طرفان خوراڪ کاتي، فوڊ اٿارٽي ۽ آءِ جي سنڌ کي لکيل خط ۾ ڪريڪ ڊائون ڪرڻ جي هدايت ڪئي وئي*
  • ٺل جي ميڊيڪل سينٽر ۾ گئس نه ملڻ سبب 4 تازا ڄاول ٻارڙا فوت: وارثن جي احتجاج بعد سينٽر سيل: ڊاڪٽرز ۽ عملو فرار*ميڊيڪل سينٽر انتظاميا جي سنگين لاپرواهي واري مامري جي جاچ لاءِ ڪميٽي جوڙي وئي*
  • مردان ۾ زمين جي تڪرار تان فائرنگ، امڙ ۽ 3 ڀائرن سوڌو 5 ڄڻا قتل*

اهي عورتون جن فرانسيسي انقلاب جي راهه هموار ڪئي

لڳ ڀڳ هڪ مهيني کان اٽو نه ملڻ سبب ماڻهو بک تي هئا، جيڪڏهن اٽو مليو به ٿئي ته مهانگو، ان ڪري اڪثريت فاقا ڪاٽي رهي هئي. پوءِ هڪ عجيب واقعو ٿيو. اهو آڪٽوبر 1789ع جو صبح هو، هڪ نوجوان عورت هٿ ۾ خالي گيهه وارو دٻو کڻي ڏنڊيءَ سان وڄائيندي اعلان ڪيو ته“مائرو ۽ ڀينرو، ٻاهر نڪرو، خوراڪ جي لاءِ، انتقام جي لاءِ”.
ان عورت جي آواز جادو جاڳائي ڇڏيو، گهرن مان عورتون هڪ، هڪ ٿي نڪرنديون ويون، انهن ۾ امير گهراڻن ۾ ڪم ڪرڻ وارين عورتن کان وٺي انهن گهراڻن جون عورتون به شامل هيون. اهي هلنديون رهيون ۽ اڳتي وڌنديون ويون. پئرس ٽائون هال جا دروازا ۽ سيڪيورٽي انهن جي سامهون بيوس هئي.ڪجهه ئي منٽن ۾ هال تي قبضو ٿي ويو، انتظاميا ڏڪي وئي، ڇو ته اتي اسلحي ۽ بارود جو سيڪشن به هو ۽ عورتن وٽ ماچس به هئا. ان کانپوءِ ڇا ٿيو، ان کان پهرين اهو ڄاڻڻ ضروري آهي ته ايئن ڇو ٿيو؟
هي واقعو ان ملڪه جو سر قلم ڪرڻ واري واقعي کان ڪجهه سال اڳ پيش آيو، جنهن چيو هو ته “جيڪڏهن ماڻهن وٽ ماني ناهي ته ڪيڪ ڇو نٿا کائين!؟”
فرانسيسي انقلاب جي شروعات:
فرانس هڪ خوشحال ۽ مهذب ملڪ هو، 1788ع ۾ ان جي اقتصادي صورتحال ڪجهه خراب ٿي، انهن ئي ڏينهن ۾ ان آمريڪا جي مدد شروع ڪري ڏني، جيڪو ان وقت آزاديءَ جي جنگ ۾ مصروف هو. ان ۾ فرانس جا لڳ ڀڳ هڪ ارب ڊالر خرچ ٿي ويا، ان ئي سال ڪڻڪ جي پيداوار متاثر ٿيڻ جي نتيجي ۾ ڏڪار پيدا ٿي ويو. بحران جو حل ڪڍڻ لاءِ عوام تي نوان ٽيڪس هنيا ويا، جنهن تي اختلاف ڪرڻ تان بادشاهه لوئي عوام دوست سمجهيو ويندڙ ناڻي وزير جيڪ نيڪر کي برطرف ڪري ڇڏيو، ان عوام کي وڌيڪ مڇرائي وڌو ۽ احتجاج شروع ٿي ويا.
احتجاج ڪندڙ ڪيترائي ماڻهو گرفتار ڪيا ويا، ٻئي ڏينهن تي ماڻهو گهرن مان نڪتا، انهن اسلحي جي ڊيپو تي حملو ڪيو، دروازا ٽوڙي بندوقون کنيون ۽ سڌو جيل وڃي گرفتار ڪيل ماڻهن کي ڇڏائي ورتائون.
ان احتجاج کانپوءِ بادشاهه وزير کي ٻيهر ڪابينا ۾ شامل ڪري ورتو پر ان سان باهه ٿڌي نه ٿي، ڪجهه ئي مهينن ۾ صورتحال ان سطح تي پهتي جو اٽو ملڻ مشڪل ٿي ويو.
ٿامس ڪارلائل نالي تاريخدان لکيو آهي ته “عوام بک جو شڪار هو، انهن تي وڌيڪ ٽيڪس هنيا پئي ويا، بادشاهه جي درٻار جي ڳجهي ۽ ظاهري شاهه خرچ، جاگيرداراڻي نظام ۽ ڪيٿولڪ چرچ جي غيرلڪچداراڻي رويي سبب مايوسي پکڙجندي وئي ۽ پوءِ جولاءِ کان آڪٽوبر تائين ماڻهن کي ناشتي لاءِ ڊبل روٽي ملڻ به مشڪل هئي”.
عورتن جو ٻيو قدم:
انتظاميا جا خدشا غلط ثابت ٿيا، عورتن ٽائون هال جي سامان جي ڀڃ ڊاهه ضرور ڪئي، عملي تي تشدد ڪيو جيڪو جان بچائي وٺي ڀڳو پر بارود جي زخيري کي باهه نه ڏني وئي. هاڻي انهن عورتن جو رخ اسيمبلي هال ڏانهن هو.
بادشاهه جي حڪم تي انتظاميا الرٽ ٿي چڪي هئي پر عورتن کي روڪڻ ممڪن نه هو، ڇاڪاڻ ته انگ تمام گهڻو وڌي چڪو هو. عورتون پهچڻ وقت اسيمبلي هال جا در بند ڪيا ويا پر انهن جي لاڳيتي احتجاج کانپوءِ آخرڪار در کلي ويا.
ڇڪتاڻ وڌندي ڏسي بادشاهه جي اجازت سان انتظاميا انهن سان ڳالهيون ڪيون ۽ 15 عورتن کي ڪجهه اسيمبلي ميمبرن سان ڳالهين جي اجازت ڏني وئي. انتظاميا جو خيال هو ته انهن کي ڳالهين ۾ آڻي ڪجهه وقت حاصل ڪجي پر عورتون ان سموري چال کان واقف هيون، انهن ڪجهه ئي منٽن ۾ صاف موقف اختيار ڪندي پنهنجا مطالبا پيش ڪيا.
اٽو ۽ بادشاهه:
عورتن مطالبو ڪيو ته اسان کي اٽو ۽ بادشاهه سان ملاقات جو وقت گهرجي، جنهن تي سندن 50 سيڪڙو مطالبو، يعني اٽو فراهم ڪرڻ جي حامي ڀري وئي پر انهن نه مڃيو، جڏهن بادشاهه سان ملاقات وارو مطالبو پورو نه ٿيو ته اهي ورسيلز يعني شاهي محل ڏانهن وڌڻ لڳيون.
بادشاهه سان ملاقات:
بادشاهه سموري صورتحال کان واقف هو، جڏهن ڪا راهه نه بچي ته بادشاهه ملاقات لاءِ راضي ٿي ويو. فقط 4 عورتن کي بادشاهه سان ملڻ جي اجازت ملي پر اها هڪ مختصر ملاقات ثابت ٿي. جلد ئي شاهي فرمان جاري ٿيو ته اٽي جي فراهمي بنا ڪنهن روڪ ٽوڪ جي جاري ڪئي وڃي.
عورتون ان حڪم نامي تي متفق نه ٿيون، انهن مطالبو ڪيو ته بادشاهه پاڻ اناج کڻي عوام تائين پهچي، ڇاڪاڻ ته اناج تي ڪنٽرول ڪندڙ عملي تي عوام کي اعتماد ناهي. بادشاهه جي انڪار تي انهن عورتن چيو ته جيستائين مطالبو پورو نه ٿيندو تيستائين اهي اتي ويٺيون رهنديون.
ايندڙ 2 ڏينهن عجيب هئا. ورسيلز شاهي محل جي ڏاڪڻين کان باغيچن تائين هر جاءِ تي عورتون ئي عورتون هيون، ساڳئي وقت محل کان ٻاهر به عورتن جو هڪ وڏو انگ پهچي چڪو هو. ان وقت بادشاهه کي خيال آيو ته طاقت جو استعمال ڪجي، پر کيس ڪجهه وقت اڳ جيل تي قبضي وارو واقعو ياد ڏياريندي اهڙو قدم نه کڻڻ جي تجويز ڏني وئي.
بادشاهه هار مڃي ورتي:
آخرڪار بادشاهه گوڏا کوڙي ورتا، اناج جي سپلاءِ جي ڪاغذن تي صحيحون ٿيون ۽ وڏن وڏن ڇڪڙن ۾ هزارين ٻوريون سٿيون ويون، بادشاهه جي بگي به انهن سان گڏوگڏ هلي رهي هئي، عورتن جا جٿا پويان پويان هلي رهيا هئا، انهي نعرا هڻي رهيون هيون.
ورسيلز مارچ ۽ انقلاب
ماهرن جو چوڻ آهي ته ان مارچ جو فرانسيسي انقلاب ۾ تمام اهم ڪردار رهيو آهي، ڇاڪاڻ ته ان مارچ مان عوام کي پنهنجي طاقت جو اندازو ٿي ويو هو ٻئي پاسي بادشاهه لوئي جي بدقسمتي چئجي يا ڪوتاهه نظري جو عوام جي ڪاوڙ ۽ غصي کي ايترو ويجهي کان ڏسڻ باوجود هو حالتن جو اندازو لڳائي نه سگهيو، ان مارچ جي فقط 3 سالن کان پوءِ اهو وقت آيو جڏهن مظاهرين کيس گهيليندي مقتل گاهه تائين وٺي ويا.

This entry was posted in Feature Story. Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *